{"id":2814,"date":"2020-06-22T08:20:33","date_gmt":"2020-06-22T06:20:33","guid":{"rendered":"https:\/\/homebook.click\/blog\/?p=2814"},"modified":"2025-01-15T10:57:05","modified_gmt":"2025-01-15T09:57:05","slug":"gnd-masa-elektrycznosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/homebook.click\/blog\/gnd-masa-elektrycznosc\/","title":{"rendered":"GND \/ Masa – Elektryczno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"Czas czytania:<\/span> 8<\/span> min.<\/span><\/span>\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Je\u017celi dopiero zaczynasz swoj\u0105 przygod\u0119 z konstruowaniem uk\u0142ad\u00f3w, zapewne cz\u0119sto spotykasz si\u0119 z poj\u0119ciami dotycz\u0105cymi podstawowych zasad elektrotechniki i elektroniki. Cz\u0119sto mog\u0105 Ci si\u0119 one wydawa\u0107 myl\u0105ce lub niejednoznaczne. W tym artykule przedstawiamy najwa\u017cniejsze terminy dotycz\u0105ce opisywania potencja\u0142\u00f3w czy te\u017c napi\u0119\u0107 w uk\u0142adach elektrycznych i elektronicznych. Omawiamy tak\u017ce kwestie zabezpieczania urz\u0105dze\u0144 pod wzgl\u0119dem przeciwpora\u017ceniowym oraz zagadnienia wykonywania pomiar\u00f3w w uk\u0142adach elektronicznych.<\/p>

GND to plus czy minus<\/strong>? Przew\u00f3d ujemny (GND) jest zazwyczaj czarny lub niebieski i pod\u0142\u0105czany jest do masy.<\/div>

Uziemienie i elektryczno\u015b\u0107<\/h2>

Zapewne studiujesz opisy pracy uk\u0142ad\u00f3w elektronicznych, wi\u0119c prawdopodobnie znane Ci s\u0105 okre\u015blenia: \u201er\u00f3\u017cnica potencja\u0142\u00f3w<\/strong>\u201d pomi\u0119dzy w\u0119z\u0142ami danego uk\u0142adu albo pomi\u0119dzy punktami obwodu, \u201enapi\u0119cie panuj\u0105ce na danym elemencie<\/strong>\u201d, \u201enapi\u0119cie w danym punkcie uk\u0142adu<\/strong>\u201d albo \u201epotencja\u0142 w danym punkcie uk\u0142adu<\/strong>\u201d. Wszystkie wymienione terminy, cho\u0107 wydaj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne, tak naprawd\u0119 sprowadzaj\u0105 si\u0119 do tego samego zagadnienia. Napi\u0119cie elektryczne zawsze wyst\u0119puje pomi\u0119dzy dwoma punktami \u2013 pod wzgl\u0119dem fizycznym nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o napi\u0119ciu w jednym punkcie. Je\u017celi nawet opisujemy w ten spos\u00f3b stan danego uk\u0142adu czy obwodu, to zawsze u\u017cywamy pewnego skr\u00f3tu my\u015blowego. Wynika on w\u0142a\u015bnie z tego, \u017ce m\u00f3wi\u0105c o napi\u0119ciu w punkcie uk\u0142adu, m\u00f3wimy w rzeczywisto\u015bci o napi\u0119ciu panuj\u0105cym pomi\u0119dzy tym punktem a pewnym ustalonym fragmentem uk\u0142adu elektronicznego przyjmowanym za nasz punkt odniesienia. Ten w\u0142a\u015bnie w\u0119ze\u0142, do kt\u00f3rego b\u0119dziemy si\u0119 odnosili, jest tzw. mas\u0105 uk\u0142adu.<\/p>

Napi\u0119cie w obwodzie mo\u017cemy oczywi\u015bcie mierzy\u0107 te\u017c pomi\u0119dzy okre\u015blonymi punktami, przy czym \u017caden z nich nie jest mas\u0105. Wtedy m\u00f3wimy np. o napi\u0119ciu pomi\u0119dzy dwoma punktami uk\u0142adu i wskazujemy konkretnie o jakie miejsca obwodu chodzi. Pami\u0119taj, \u017ce napi\u0119cie pomi\u0119dzy dwoma punktami uk\u0142adu to nic innego, jak r\u00f3\u017cnica potencja\u0142\u00f3w pomi\u0119dzy tymi miejscami.<\/p>

Czasem okre\u015blamy te\u017c napi\u0119cie mianem\u2026 spadku napi\u0119cia. Najcz\u0119\u015bciej u\u017cywamy tego okre\u015blenia, gdy m\u00f3wimy o napi\u0119ciu panuj\u0105cym na rezystorze, przez kt\u00f3ry p\u0142ynie pr\u0105d. Jak wiadomo z prawa Ohma, napi\u0119cie na rezystorze jest wprost proporcjonalne do jego rezystancji (czyli oporu elektrycznego) oraz p\u0142yn\u0105cego przeze\u0144 pr\u0105du. W zwi\u0105zku z tym, je\u017celi m\u00f3wimy o spadku napi\u0119cia na rezystorze, to mamy na my\u015bli napi\u0119cie zmierzone pomi\u0119dzy jedn\u0105 a drug\u0105 ko\u0144c\u00f3wk\u0105 elementu. Jak widzisz, t\u0119 sam\u0105 wielko\u015b\u0107 elektryczn\u0105 mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 ju\u017c na trzy sposoby: spadek napi\u0119cia, r\u00f3\u017cnica potencja\u0142\u00f3w oraz po prostu: napi\u0119cie. Taka r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 myl\u0105ca, dlatego warto od razu przyzwyczaja\u0107 si\u0119 do wszystkich tych okre\u015ble\u0144.<\/p>

Kilka s\u0142\u00f3w o masie<\/h3>

Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa: masa<\/strong>? Dawne uk\u0142ady elektroniczne (a wcze\u015bniej \u2013 elektryczne) by\u0142y montowane bez u\u017cycia p\u0142ytek drukowanych. Wszystkie elementy mocowano na wsp\u00f3lnej metalowej ramie lub p\u0142ycie. Po cz\u0119\u015bci w\u0142a\u015bnie z tej \u2013 dzi\u015b ju\u017c historycznej \u2013 p\u0142yty i jej do\u015b\u0107 du\u017cych wymiar\u00f3w (a dok\u0142adniej: sporej masy) wzi\u0119\u0142o si\u0119 poj\u0119cie, kt\u00f3re w zagranicznej, m.in. angloj\u0119zycznej literaturze, okre\u015bla si\u0119 jako chassis<\/em><\/strong>. Na schematach stosowany jest tak\u017ce skr\u00f3t GND<\/strong> (ang. ground<\/em>, czyli ziemia) \u2013 z tego wzgl\u0119du poj\u0119cie masy bywa cz\u0119sto mylone z poj\u0119ciem uziemienia. Od wielu zauwa\u017camy w urz\u0105dzeniach elektronicznych niebezpo\u015brednie po\u0142\u0105czenie galwaniczne (elektryczne) uziemienia do \u201erzeczywistej\u201d masy uk\u0142adowej. W zwi\u0105zku z tym zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na jedn\u0105 bardzo istotn\u0105 kwesti\u0119: w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci spotykanych dzisiaj urz\u0105dze\u0144 elektronicznych uziemienie nie b\u0119dzie jednoznaczne z mas\u0105<\/u>.\u00a0Masa uk\u0142adu elektronicznego, np. ujemny biegun zasilacza, akumulatora lub baterii, najcz\u0119\u015bciej wcale nie jest po\u0142\u0105czony z obudow\u0105 urz\u0105dzenia. Jak zatem rozr\u00f3\u017cni\u0107 poj\u0119cia masy i uziemienia, tak aby nie powodowa\u0142y one \u017cadnych nieporozumie\u0144?<\/span><\/p>

Ot\u00f3\u017c, w urz\u0105dzeniach elektronicznych, z kt\u00f3rymi mamy do czynienia na co dzie\u0144, masa jest najcz\u0119\u015bciej po\u0142\u0105czona z ujemnym biegunem zasilacza, baterii lub akumulatora. Z tego wzgl\u0119du, je\u017celi rozpatrujemy potencja\u0142 panuj\u0105cy w danym punkcie obwodu, mamy tak naprawd\u0119 na my\u015bli napi\u0119cie zmierzone pomi\u0119dzy tym punktem, a w\u0142a\u015bnie punktem masy, czyli np. ujemnym biegunem zasilacza. Mo\u017cna to sobie \u0142atwo zapami\u0119ta\u0107 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: czerwony przew\u00f3d multimetru (woltomierza) pod\u0142\u0105czamy do punktu, w kt\u00f3rym chcemy zmierzy\u0107 napi\u0119cie, natomiast czarny przew\u00f3d (czyli przew\u00f3d odniesienia) pod\u0142\u0105czamy do masy uk\u0142adu. Naprawd\u0119 trudno znale\u017a\u0107 obecnie przypadki uk\u0142ad\u00f3w, w kt\u00f3rych masa nie jest po\u0142\u0105czona bezpo\u015brednio z ujemnym biegunem \u017ar\u00f3d\u0142a zasilania. Je\u017celi potencja\u0142 masy na rysunku jest po\u0142\u0105czony z dodatnim biegunem \u017ar\u00f3d\u0142a zasilania, to najprawdopodobniej mamy do czynienia ze schematem ideowym sprzed kilkudziesi\u0119ciu lat, poniewa\u017c wtedy poj\u0119cie masy traktowano nieco inaczej ni\u017c dzi\u015b.<\/p>

Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce budowa uk\u0142adu bywa bardziej skomplikowana, ni\u017c przedstawili\u015bmy w poprzednim akapicie. Nie zawsze bowiem w urz\u0105dzeniu mamy do czynienia tylko z jednym napi\u0119ciem zasilania. Pomijaj\u0105c uk\u0142ady, w kt\u00f3rych napi\u0119\u0107 jest kilka \u2013 np. 5 V i 3,3 V \u2013 w wielu zasilaczach (do tej grupy zaliczaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c komputerowe zasilacze ATX) s\u0105 wyprowadzone dodatkowo napi\u0119cia ujemne wzgl\u0119dem masy. Co to oznacza? Ot\u00f3\u017c mo\u017cemy wyobrazi\u0107 sobie takie rozwi\u0105zanie jako szeregowe po\u0142\u0105czenie dw\u00f3ch \u017ar\u00f3de\u0142 napi\u0119cia, np. baterii, przy czym jako punkt masy (punkt odniesienia) przyjmujemy miejsce po\u0142\u0105czenia tych dw\u00f3ch baterii ze sob\u0105. W takiej konfiguracji wolny biegun jednej z baterii b\u0119dzie dostarcza\u0142 nam dodatnie napi\u0119cie zasilania, natomiast wolny biegun drugiej baterii \u2013 napi\u0119cie ujemne. Je\u017celi obydwa \u017ar\u00f3d\u0142a maj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 warto\u015b\u0107 napi\u0119cia, m\u00f3wimy o tzw. zasilaniu symetrycznym. Jest ono szczeg\u00f3lnie ch\u0119tnie stosowane w uk\u0142adach analogowych, np. wzmacniaczach, czy te\u017c niekt\u00f3rych uk\u0142adach pomiarowych. Natomiast je\u017celi mamy do czynienia tylko z napi\u0119ciem dodatnim wzgl\u0119dem masy, to m\u00f3wimy o zasilaniu niesymetrycznym. Tak zasilana jest znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych urz\u0105dze\u0144 bateryjnych, a tak\u017ce znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107\u00a0 powszechnych urz\u0105dze\u0144 sieciowych.<\/p>

Decyzja o tym, czy uk\u0142ad zasila\u0107 ze \u017ar\u00f3d\u0142a napi\u0119cia symetrycznego czy niesymetrycznego, wynika najcz\u0119\u015bciej z konkretnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci oczekiwanych od tego uk\u0142adu oraz z jego konstrukcji \u2013 przyk\u0142adowo nie wszystkie uk\u0142ady scalone s\u0105 w stanie pracowa\u0107 z napi\u0119ciem niesymetrycznym. Niekt\u00f3re nadal wymagaj\u0105 stosowania dw\u00f3ch napi\u0119\u0107 zasilaj\u0105cych o przeciwnych polaryzacjach, chocia\u017c trend obecny na rynku od wielu lat wskazuje na to, \u017ce uk\u0142ady wymagaj\u0105ce zasilania symetrycznego odchodz\u0105 powoli do lamusa. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to faktem, \u017ce projektowanie uk\u0142ad\u00f3w elektronicznych z wykorzystaniem tylko pojedynczego napi\u0119cia zasilania jest o wiele prostsze, poniewa\u017c redukuje nie tylko stopie\u0144 z\u0142o\u017cono\u015bci uk\u0142adu, ale tak\u017ce koszty i nak\u0142ad pracy konstruktora. Takie rozwi\u0105zanie jest oczywi\u015bcie okupione pewnymi wadami, ale w tym miejscu nie b\u0119dziemy si\u0119 w takie szczeg\u00f3\u0142y zag\u0142\u0119bia\u0107. Z tej cz\u0119\u015bci powiniene\u015b zapami\u0119ta\u0107 jedynie, \u017ce uk\u0142ady mog\u0105 by\u0107 zasilane napi\u0119ciem symetrycznym b\u0105d\u017a niesymetrycznym, za\u015b potencja\u0142em referencyjnym, do kt\u00f3rego odnosimy wszystkie nasze pomiary napi\u0119cia w uk\u0142adzie, jest potencja\u0142 masy. Masa jest poj\u0119ciem umownym, natomiast najcz\u0119\u015bciej jest ona to\u017csama z ujemnym biegunem napi\u0119cia zasilania lub punktem podzia\u0142u napi\u0119\u0107 symetrycznych.<\/p>

Masa a uziemienie<\/h3>

Na pewno cz\u0119sto spotykasz si\u0119 tak\u017ce z poj\u0119ciem uziemienia. Jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy, w dawnych czasach masa uk\u0142adu by\u0142a budowana w formie metalowej ramy czy te\u017c p\u0142yty, kt\u00f3ra jednocze\u015bnie stanowi\u0142a element konstrukcyjny utrzymuj\u0105cy ca\u0142e urz\u0105dzenie i podtrzymuj\u0105cy jego wszystkie elementy. Dzisiaj natomiast bardzo cz\u0119sto mamy do czynienia z nieco innym podej\u015bciem \u2013 ujemny biegun zasilania, czyli masa uk\u0142adowa, powinien by\u0107 zupe\u0142nie osobnym w\u0119z\u0142em, niepo\u0142\u0105czonym z metalow\u0105 obudow\u0105 urz\u0105dzenia i\/lub bolcem uziemiaj\u0105cym. Bolec, kt\u00f3ry spotykamy w gniazdkach elektrycznych, stanowi ochron\u0119 przeciwpora\u017ceniow\u0105 na wypadek, gdyby np. uszkodzi\u0142a si\u0119 izolacja. U\u017cytkownik urz\u0105dzenia jest w\u00f3wczas chroniony przed pora\u017ceniem pr\u0105dem elektrycznym, kt\u00f3re mog\u0142oby zagra\u017ca\u0107 zdrowiu lub nawet \u017cyciu. Mechanizm takiej ochrony jest banalnie prosty \u2013 pr\u0105d pop\u0142ynie przez przew\u00f3d ochronny, czyli uziemiaj\u0105cy, bezpo\u015brednio do ziemi \u2013 nie za\u015b przez cia\u0142o u\u017cytkownika.<\/p>

Takie rozwi\u0105zanie spotkasz np. w zasilaczach laboratoryjnych, kt\u00f3re \u2013 jak zauwa\u017cysz w ich najprostszej wersji, czyli w zasilaczach jednokana\u0142owych \u2013 maj\u0105 trzy zaciski. Zacisk czerwony to oczywi\u015bcie dodatni biegun zasilania (wyj\u015bcia zasilaj\u0105cego). Zacisk czarny to ujemny biegun, kt\u00f3ry w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w b\u0119dzie uto\u017csamiany z mas\u0105 pod\u0142\u0105czonego do zasilacza uk\u0142adu. Natomiast trzeci zacisk, najcz\u0119\u015bciej w kolorze zielonym. Jest to rzeczywiste po\u0142\u0105czenie uziemienia powi\u0105zane elektrycznie z obudow\u0105, przewodem uziemienia oraz odpowiednim stykiem we wtyczce sieciowej. Takie rozwi\u0105zanie zyskuje na znaczeniu nie tylko ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, ale tak\u017ce np. z uwagi na doskona\u0142e w\u0142asno\u015bci przeciwzak\u0142\u00f3ceniowe, poniewa\u017c po\u0142\u0105czenie metalowej obudowy urz\u0105dzenia do uziemienia sieciowego jest doskona\u0142ym sposobem na ekranowanie wn\u0119trza urz\u0105dzenia przed zak\u0142\u00f3ceniami elektromagnetycznymi mog\u0105cymi przedostawa\u0107 si\u0119 do\u0144 z otoczenia.<\/p>

Oczywi\u015bcie po\u0142\u0105czenia masy uk\u0142adowej z uziemieniem mog\u0105 czasem przyjmowa\u0107 inn\u0105 posta\u0107, natomiast nie b\u0119dziemy si\u0119 w tej chwili zag\u0142\u0119bia\u0107 w szczeg\u00f3\u0142y konstrukcyjne dotycz\u0105ce wszystkich mo\u017cliwych wariant\u00f3w. Mo\u017cliwo\u015bci jest wiele, a ka\u017cd\u0105 z nich konstruktor musi dobrze przemy\u015ble\u0107, aby unikn\u0105\u0107 zar\u00f3wno b\u0142\u0119d\u00f3w w sztuce konstrukcyjnej, jak i zagro\u017ce\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby doprowadzi\u0107 do pora\u017cenia u\u017cytkownika pr\u0105dem elektrycznym w przypadku niew\u0142a\u015bciwego u\u017cytkowania urz\u0105dzenia lub w razie jakiejkolwiek awarii. Dlatego te\u017c pocz\u0105tkuj\u0105cy elektronicy nie powinni zabiera\u0107 si\u0119 za samodzielne konstruowanie urz\u0105dze\u0144 zasilanych z sieci elektrycznej. Natomiast je\u017celi nie masz jeszcze do\u015bwiadczenia w konstrukcji urz\u0105dze\u0144, a chcesz (lub musisz) zasila\u0107 swoje urz\u0105dzenie z zasilacza (np. ze wzgl\u0119du na du\u017cy pob\u00f3r pr\u0105du), to koniecznie rozwa\u017c zakup solidnego zasilacza sieciowego, zapewniaj\u0105cego nie tylko odpowiedni\u0105 wydajno\u015b\u0107 pr\u0105dow\u0105 i w\u0142a\u015bciwe napi\u0119cie dla Twojego uk\u0142adu, ale tak\u017ce ca\u0142kowite bezpiecze\u0144stwo. Dzisiejsze zasilacze, np. wtyczkowe czy laboratoryjne, s\u0105 zabezpieczone w taki spos\u00f3b, aby nawet w przypadku wewn\u0119trznego uszkodzenia zasilacz zapewni\u0142 u\u017cytkownikowi odpowiedni\u0105 ochron\u0119. Dlatego te\u017c, je\u017celi planujesz budow\u0119 urz\u0105dzenia zasilanego z sieci energetycznej, koniecznie wybierz markowy, dobry zasilacz, kt\u00f3ry pozwoli Ci spa\u0107 spokojnie, bez obaw o bezpiecze\u0144stwo w\u0142asne czy innych u\u017cytkownik\u00f3w urz\u0105dzenia. Nie warto oszcz\u0119dza\u0107 kilku z\u0142otych poprzez zakup taniego zasilacza z nieznanego \u017ar\u00f3d\u0142a \u2013 bezpiecze\u0144stwo jest bowiem najwa\u017cniejsze, a ceny markowych zasilaczy nie stanowi\u0105 ju\u017c dzi\u015b przeszkody nawet dla pocz\u0105tkuj\u0105cych amator\u00f3w elektroniki.<\/p>

W tym miejscu musimy tak\u017ce wspomnie\u0107, \u017ce mi\u0119dzynarodowe normy wymagaj\u0105, aby przew\u00f3d uziemiaj\u0105cy w urz\u0105dzeniach elektrycznych i elektronicznych mia\u0142 izolacj\u0119 w kolorze \u017c\u00f3\u0142tozielonym. Dlatego w tr\u00f3j\u017cy\u0142owych kablach sieciowych spotykasz przewody o \u201eklasycznych\u201d kolorach izolacji: br\u0105zowym (przew\u00f3d fazowy), niebieskim (przew\u00f3d zerowy) oraz \u017c\u00f3\u0142to-zielonym (uziemienie). Zdecydowanie nie polecamy wykorzystywania przewod\u00f3w w tych kolorach do wykonywania innych po\u0142\u0105cze\u0144 (nawet niskonapi\u0119ciowych) w konstruowanych przez Ciebie urz\u0105dzeniach \u2013 wspomniany zestaw barw powinien zawsze jednoznacznie wi\u0105za\u0107 si\u0119 z rzeczywistym przeznaczeniem przewod\u00f3w.<\/p>

Oznaczenia masy i uziemienia na schemacie<\/h3>

Je\u017celi zapoznajesz si\u0119 ze schematami ideowymi urz\u0105dze\u0144 elektrycznych czy te\u017c elektronicznych, z pewno\u015bci\u0105 spotykasz si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi odmianami oznacze\u0144 linii zasilania. W przypadku masy najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanym oznaczeniem jest pogrubiona, stosunkowo kr\u00f3tka kreska zaka\u0144czaj\u0105ca przew\u00f3d. Kresk\u0119 t\u0119 rysujemy zawsze poziomo, dzi\u0119ki czemu oznaczenia masy rzucaj\u0105 si\u0119 w oczy i od razu wida\u0107, kt\u00f3re z element\u00f3w s\u0105 ze sob\u0105 po\u0142\u0105czone. Oczywi\u015bcie nie musimy dodawa\u0107, \u017ce wszystkie elementy oznaczone (pod\u0142\u0105czone) do symbolu masy s\u0105 w rzeczywisto\u015bci fizycznie ze sob\u0105 po\u0142\u0105czone. Bardzo istotn\u0105 kwesti\u0105 jest odr\u00f3\u017cnienie po\u0142\u0105czenia masy od po\u0142\u0105czenia uziemienia, kt\u00f3re \u2013 tak jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomnieli\u015bmy \u2013 stanowi najcz\u0119\u015bciej zupe\u0142nie osobny obw\u00f3d. Uziemienie oznaczamy cz\u0119sto jako trzy kreski o coraz mniejszych d\u0142ugo\u015bciach, przy czym linia elektryczna jest pod\u0142\u0105czona do najd\u0142u\u017cszej z tych kresek. Na wielu schematach spotykamy te\u017c drugi symbol uziemienia, czyli jedn\u0105 poziom\u0105 kresk\u0119 z trzema kr\u00f3tkimi, do\u0142\u0105czonymi do niej uko\u015bnymi kreskami. Na schematach spotkasz si\u0119 oczywi\u015bcie tak\u017ce z innymi oznaczeniami linii zasilania. Najcz\u0119\u015bciej b\u0119d\u0105 to np. kr\u00f3tkie strza\u0142ki z wypisanym obok oznaczeniem napi\u0119cia, jakie w tym obwodzie panuje (np. napi\u0119cie +5V, -5V lub +3,3V, +12 V itd.).<\/p>

Praktyczne uwagi dotycz\u0105ce masy<\/h2>

Je\u017celi bierzesz do r\u0119ki gotow\u0105 p\u0142ytk\u0119 drukowan\u0105, np. wymontowan\u0105 z komputera, wzmacniacza albo nawet telefonu kom\u00f3rkowego, mo\u017cesz zauwa\u017cy\u0107, \u017ce opr\u00f3cz \u015bcie\u017cek \u0142\u0105cz\u0105cych poszczeg\u00f3lne wyprowadzenia element\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej widoczne jest tak\u017ce jedno du\u017ce pole miedzi. Oczywi\u015bcie w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci p\u0142ytek wykonywanych przemys\u0142owo pole to jest \u2013 podobnie jak ca\u0142a reszta p\u0142ytki \u2013 pokryte tzw. soldermask\u0105, np. w kolorze zielonym czy niebieskim. Gdy dok\u0142adniej przyjrzysz si\u0119 p\u0142ytce drukowanej zauwa\u017cysz jednak, \u017ce wolne przestrzenie pomi\u0119dzy \u015bcie\u017ckami i elementami stanowi\u0105 jedno, wielkie, wsp\u00f3lne po\u0142\u0105czenie. To po\u0142\u0105czenie w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest tak naprawd\u0119\u2026 mas\u0105 uk\u0142adu! Oczywi\u015bcie zdarzaj\u0105 si\u0119 i tutaj pewne odst\u0119pstwa, np. w uk\u0142adach specjalistycznych, gdzie takich p\u00f3l miedzi (ang. polygon<\/em>) mo\u017ce by\u0107 wi\u0119cej: jedno z nich mo\u017ce by\u0107 pod\u0142\u0105czone do masy, natomiast drugie \u2013 do napi\u0119cia zasilania, np. wyj\u015bcia przetwornicy impulsowej. Tego typu \u201epoligony\u201d (pola masy) s\u0105 szczeg\u00f3lnie ch\u0119tnie stosowane z uwagi na dobre w\u0142a\u015bciwo\u015bci t\u0142umi\u0105ce zak\u0142\u00f3cenia. Je\u017celi ca\u0142a p\u0142ytka drukowana, opr\u00f3cz \u015bcie\u017cek i miejsc przeznaczonych na pady lutownicze element\u00f3w, jest pokryta solidnym polem masy, to mo\u017cemy mie\u0107 wr\u0119cz pewno\u015b\u0107, \u017ce masa ta b\u0119dzie stanowi\u0142a bardzo dobry ekran, zabezpieczaj\u0105cy obw\u00f3d przed zak\u0142\u00f3ceniami elektromagnetycznymi (w szczeg\u00f3lno\u015bci przed zak\u0142\u00f3ceniami indukowanymi przez pole elektryczne). Raz jeszcze podkre\u015blamy, \u017ce nie ka\u017cde pole miedzi jest pod\u0142\u0105czone do masy! W zwi\u0105zku z tym \u2013 przy wykonywaniu pomiar\u00f3w lub podczas modyfikacji dokonywanych w gotowych uk\u0142adach \u2013 nale\u017cy zawsze upewni\u0107 si\u0119, czy faktycznie mamy do czynienia z polem masy, czy te\u017c z jakim\u015b innym po\u0142\u0105czeniem, kt\u00f3re mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 na zupe\u0142nie innym potencjale.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Podsumowanie<\/h2>

W artykule wskazali\u015bmy podstawowe poj\u0119cia i r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy \u2013 cz\u0119sto niejednoznacznymi i myl\u0105cymi \u2013 nazwami, u\u017cywanymi zar\u00f3wno w elektrotechnice, jak i elektronice. Om\u00f3wili\u015bmy r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy mas\u0105 a uziemieniem. Wdro\u017cenie tych informacji w praktyce nale\u017cy teraz do Ciebie. Czytaj\u0105c schematy ideowe i zapoznaj\u0105c si\u0119 z dokumentacj\u0105 r\u00f3\u017cnych urz\u0105dze\u0144 i uk\u0142ad\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 wyrobisz w sobie zmys\u0142 in\u017cynierski, kt\u00f3ry pozwoli Ci poprawnie rozpoznawa\u0107 okre\u015blone struktury w uk\u0142adach, poprawnie wykonywa\u0107 pomiary i odczytywa\u0107 rysunki techniczne, unikaj\u0105c przy tym b\u0142\u0119d\u00f3w, tak cz\u0119sto pope\u0142nianych przez pocz\u0105tkuj\u0105cych elektronik\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n

GND \/ Masa – FAQ<\/h2>\n\n
\n
\n