{"id":23842,"date":"2021-06-09T08:30:20","date_gmt":"2021-06-09T06:30:20","guid":{"rendered":"https:\/\/homebook.click\/blog\/?p=23842"},"modified":"2025-07-22T11:27:43","modified_gmt":"2025-07-22T09:27:43","slug":"czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/","title":{"rendered":"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku"},"content":{"rendered":"Czas czytania:<\/span> 9<\/span> min.<\/span><\/span>\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ale ja nie mia\u0142em domu. Ziemia? My\u015bla\u0142em o jej wielkich zat\u0142oczonych, hucz\u0105cych miastach, w kt\u00f3rych si\u0119 zgubi\u0119, zatrac\u0119 prawie tak, jak gdybym uczyni\u0142 to, co chcia\u0142em zrobi\u0107 drugiej czy trzeciej nocy – rzuci\u0107 si\u0119 w ocean ci\u0119\u017cko faluj\u0105cych ciemno\u015bci. Uton\u0119 w ludziach. B\u0119d\u0119 milkliwym i uwa\u017cnym, a przez to cenionym towarzyszem, b\u0119d\u0119 mia\u0142 wielu znajomych, nawet przyjaci\u00f3\u0142, i kobiety, a mo\u017ce nawet jedn\u0105 kobiet\u0119. Przez pewien czas b\u0119d\u0119 sobie musia\u0142 zadawa\u0107 przymus, aby u\u015bmiecha\u0107 si\u0119, k\u0142ania\u0107, wstawa\u0107, wykonywa\u0107 tysi\u0105ce drobnych czynno\u015bci, z kt\u00f3rych sk\u0142ada si\u0119 ziemskie \u017cycie, a\u017c przestan\u0119 je czu\u0107.<\/em><\/p>\n

Znajd\u0119 nowe zainteresowania, nowe zaj\u0119cia, ale nie oddam im si\u0119 ca\u0142y, niczemu ani nikomu, ju\u017c nigdy wi\u0119cej. I by\u0107 mo\u017ce b\u0119d\u0119 patrza\u0142 w nocy tam, gdzie na niebie ciemno\u015b\u0107 py\u0142owej chmury jak czarna zas\u0142ona powstrzymuje blask dwu s\u0142o\u0144c, pami\u0119taj\u0105c wszystko to, co my\u015bl\u0119 teraz, i wspomn\u0119 z pob\u0142a\u017cliwym u\u015bmiechem, w kt\u00f3rym b\u0119dzie odrobina \u017calu, ale i wy\u017cszo\u015bci, moje szale\u0144stwa i nadzieje. Wcale nie uwa\u017cam tego siebie z przysz\u0142o\u015bci za co\u015b gorszego od Kelvina, kt\u00f3ry got\u00f3w by\u0142 na wszystko dla sprawy zwanej Kontaktem. <\/em><\/p>\n

I nikt nie b\u0119dzie mia\u0142 prawa mnie os\u0105dzi\u0107.<\/em><\/p>\n

Kris Kelvin, g\u0142\u00f3wny bohater Solaris<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Serwisy zagraniczne pisz\u0105, \u017ce Lem to futurysta i wizjoner zapomniany.\u00a0Albo \u017ce prawie zapomniany.\u00a0\u017be znany g\u0142\u00f3wnie w Polsce i g\u0142\u00f3wnie z uwagi na \u201cSolaris\u201d. Mo\u017ce jeszcze w krajach dawnego bloku wschodniego. Wznowienia wyda\u0144 jego ksi\u0105\u017cek i zbiory \u2013 antologie, powstaj\u0105ce na przestrzeni lat ostatniej dekady filmy, gry i liczne wskazania na jego posta\u0107 zdaj\u0105 si\u0119 temu przeczy\u0107. Lema powinien pozna\u0107 ka\u017cdy mi\u0142o\u015bnik oraz ka\u017cdy wnikliwy obserwator nowych technologii.\u00a0<\/b><\/p>

A mo\u017ce za\u0142o\u017cenie, \u017ce Stanis\u0142awa Lema nie trzeba nikomu przedstawia\u0107, jest mylne? By\u0142 przede wszystkim polskim powie\u015bciopisarzem najbardziej znanym z literatury science fiction. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 obejmuje zar\u00f3wno ksi\u0105\u017cki filozoficzne i analizy, jak i lekk\u0105 oraz mrocznie komiczn\u0105 satyr\u0119. Lubi\u0142 obala\u0107 wiele typowych trop\u00f3w gatunkowych. Wci\u0105\u017c jest jednym z najbardziej znanych i cenionych polskich pisarzy, a tak\u017ce jednym z najbardziej p\u0142odnych pisarzy fantastyki naukowej.\u00a0<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Lem wiecznie \u017cywy. Nadal kochamy Solaris<\/i><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Opr\u00f3cz klasycznego filmu Andrieja Tarkowskiego Solaris z 1972 roku ta najpopularniejsza powie\u015b\u0107 Lema doczeka\u0142a si\u0119 wielu wznowie\u0144 wydania. Poni\u017cej wybrali\u015bmy jedno z medi\u00f3w ju\u017c nie najnowszych, ale w czasach tw\u00f3rczej p\u0142odno\u015bci Lema jeszcze nierozpowszechnionych, czyli audiobook, oraz jej now\u0105, cho\u0107 ust\u0119puj\u0105ca jako\u015bciowo w wielu aspektach ekranizacj\u0119. Je\u017celi lubicie starsze dzie\u0142a i nie przeszkadza Wam stylistyka retrofuturyzmu, to warto zacz\u0105\u0107 ogl\u0105danie adaptacji od filmu Tarkowskiego.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u015awiat polskich literaturoznawc\u00f3w i teoretyk\u00f3w literatury kocha Stanis\u0142awa Lema. Wci\u0105\u017c zajmuj\u0105 go aspekty polityczne i filozoficzne fantastyki, aksjologia i uwik\u0142anie w problematyk\u0119 przypadku (Jerzy Jarz\u0119bski). Nie brakuje te\u017c u Lema temat\u00f3w takich jak relacje pomi\u0119dzy naturalno\u015bci\u0105 a sztuczno\u015bci\u0105, dzieje rozumu, sprawa kontaktu z obco\u015bci\u0105. Wreszcie \u2013 ewolucja \u015bwiatopogl\u0105du samego Lema jako ewolucja \u015bwiat\u00f3w, kt\u00f3re stworzy\u0142. Bo ka\u017cdy z nas si\u0119 zmienia pod wp\u0142ywem tego, co widzi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Je\u017celi ktokolwiek z Was patrzy na Lema wy\u0142\u0105cznie przez pryzmat science fiction, a zw\u0142aszcza je\u015bli s\u0105 w\u015br\u00f3d was ci, kt\u00f3rzy science fiction kojarz\u0105 z zielonymi ludkami i paranaukow\u0105 bzdur\u0105, to dzie\u0142a Lema s\u0105 pozycjami idealnymi, \u017ceby z takiego spojrzenia wyleczy\u0107. To teksty zar\u00f3wno do czytania dla rozrywki na tarasie, jak i dla bardziej refleksyjnej lektury o cz\u0142owieku w \u015bwiecie nauki. To po prostu wci\u0105\u017c czyta si\u0119 \u015bwietnie<\/b>.\u00a0<\/p><\/div><\/div><\/div>

Wed\u0142ug wielu to w\u0142a\u015bnie Stanis\u0142aw Lem pozostaje autorem najbardziej oryginalnego obrazu kosmity w literaturze. Ten kosmita to troch\u0119 kto\u015b, a troch\u0119 co\u015b. Wiecie o czym, albo o kim mowa?\u00a0<\/span><\/p>

To solaryjski ocean.<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Gdy jednak biologowie (biolodzy) widzieli w nim tw\u00f3r prymitywny - co\u015b w rodzaju gigantycznej zesp\u00f3lni, a wi\u0119c jak gdyby jedn\u0105, spotwornia\u0142\u0105 w swym wzro\u015bcie, p\u0142ynn\u0105 kom\u00f3rk\u0119 (ale nazywali go \u201eformacj\u0105 prebiologiczn\u0105\u201d), kt\u00f3ra ca\u0142y glob otoczy\u0142a galaretowatym p\u0142aszczem, o g\u0142\u0119boko\u015bci si\u0119gaj\u0105cej miejscami kilku mil - to astronomowie i fizycy twierdzili, \u017ce musi to by\u0107 struktura nadzwyczaj wysoko zorganizowana, by\u0107 mo\u017ce bij\u0105ca zawi\u0142o\u015bci\u0105 budowy organizmy ziemskie, skoro potrafi w czynny spos\u00f3b wp\u0142ywa\u0107 na kszta\u0142towanie orbity planetarnej.<\/i> Tak m\u00f3wi Kris Kelvin o historii solaryjskiego oceanu. Prawdopodobnie on i wszyscy wymienieni si\u0119 myl\u0105.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Solaris <\/i>to co\u015b nowego i przeciwnego do znacznej cz\u0119\u015bci science fiction z tamtych czas\u00f3w, kt\u00f3re wyobra\u017ca\u0142o sobie obcych jako przynajmniej troch\u0119 podobnych do ludzi. Solary\u015bci badaj\u0105, jak komunikacja mo\u017ce dzia\u0142a\u0107, lub nie dzia\u0142a\u0107, z istot\u0105 kompletnie r\u00f3\u017cn\u0105 od cz\u0142owieka. Ludzie s\u0105 tam nazywani “rycerzami \u015bwi\u0119tego Kontaktu”. Podejmuj\u0105 pr\u00f3by porozumienia si\u0119 i opisania wszystkiego, co mo\u017cliwe. To bole\u015bnie trafne opisanie ogranicze\u0144 naukowc\u00f3w i in\u017cynier\u00f3w. Nie wszystko jeszcze potrafimy zbada\u0107, opisa\u0107 i poj\u0105\u0107. D\u0142ugo jeszcze nie b\u0119dziemy potrafili. A nawet nie wiadomo, czy kiedykolwiek nam si\u0119 to uda<\/a><\/b>.\u00a0<\/p>

Ocean jednak nie przestaje pr\u00f3bowa\u0107 kontaktowa\u0107 si\u0119 z nami, i cho\u0107 robi to w spos\u00f3b torturuj\u0105cy umys\u0142, to nie mo\u017cna mu zarzuci\u0107, \u017ce nas nie zrozumia\u0142… Przeczytajcie sami, obejrzyjcie sami.<\/p><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Kadr z Solaris<\/i> (2002) w re\u017c. Stevena Soderbergha.
George Clooney jako Kris, Natascha McElhone jako Harey<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

2021 rokiem Lema<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zaanga\u017cowanie Lema w \u201chard sci-fi\u201d naznaczy\u0142o wi\u0119kszo\u015b\u0107 tw\u00f3rczo\u015bci pisarza i pos\u0142u\u017cy\u0142o jako przej\u015bcie do filozoficznych rozwa\u017ca\u0144 na temat technologii. Nie inaczej by\u0142o w powie\u015bci\u00a0Niezwyci\u0119\u017cony<\/i>, drugiej najs\u0142ynniejszej autorstwa Stanis\u0142awa Lema, kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119cimy jeszcze osobny\u00a0fragment .\u00a0By\u0107 mo\u017ce zainteresowanie jego postaci\u0105 odrodzi si\u0119 w tym roku, poniewa\u017c z okazji setnej rocznicy jego urodzin og\u0142oszono rok 2021 \u201cRokiem Lema\u201d.\u00a0\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Zapowied\u017a polskiej gry komputerowej studia Starward Industries na podstawie powie\u015bci Niezwyci\u0119\u017cony.<\/i<.
<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: gry-online.pl<\/a><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Co przewidzia\u0142 Lem?
Wizje, opinie, przepowiednie<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n
\n
\n

Uwielbia\u0142 gry j\u0119zykowe, wymy\u015blanie nowych s\u0142\u00f3w i wr\u00f3\u017cenie przysz\u0142o\u015bci z\u2026 przesz\u0142o\u015bci cywilizacji. By\u0142 to jeden z wielu sposob\u00f3w, w jaki poddawa\u0142 fabu\u0142\u0119 paradoksalnym skojarzeniom, a nie prostym i w\u0105sko uzasadnionym prognozom. Ze szczeg\u00f3lnym upodobaniem ocenia\u0142 i rozs\u0105dnie krytykowa\u0142 religi\u0119, technik\u0119 i star\u0105, ludzk\u0105 g\u0142upot\u0119. Zazwyczaj robi\u0142 to z ostrym i przenikliwym dowcipem. W p\u00f3\u017aniejszym okresie swojej tw\u00f3rczo\u015bci coraz bardziej krytycznie odnosi\u0142 si\u0119 do technologii, a zw\u0142aszcza do Internetu, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 za zbieranin\u0119 bez kontroli. W wielu utworach Lema pojawia si\u0119 posta\u0107 Ijona Tichy\u2019ego, inteligentnego, podatnego na wypadki poszukiwacza przyg\u00f3d, kt\u00f3ry waha si\u0119 mi\u0119dzy byciem Jedynym Rozs\u0105dnym Cz\u0142owiekiem, a Niewiarygodnym Narratorem, czasami popadaj\u0105c w zupe\u0142n\u0105 parodi\u0119. Dlaczego o nim m\u00f3wimy? Bo to troch\u0119 dzisiejszy cz\u0142owiek my\u015bl\u0105cy i obserwuj\u0105cy, ale nierzadko w nowoczesno\u015bci mocno zagubiony. <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Lem dostrzeg\u0142 nie tylko nadchodz\u0105ce rozwi\u0105zania technologiczne, ale i spo\u0142eczne schematy.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Jednak to wszystko, co wymienione powy\u017cej, to aspekty, kt\u00f3re przynale\u017c\u0105 do poprzedniego nag\u0142\u00f3wka. To raczej atuty, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce jego ksi\u0105\u017cki wci\u0105\u017c ch\u0119tnie czytamy. Mo\u017ce opr\u00f3cz wzmianki o Internecie, o kt\u00f3rym Lem nie wypowiada\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie negatywnie. Lema zajmowa\u0142y rozmaite obserwacje kultury. Zwraca\u0142 przez ich pryzmat uwag\u0119, \u017ce r\u00f3\u017cnych rzeczy wypada si\u0119 ba\u0107 w r\u00f3\u017cnym stopniu, a przynajmniej troch\u0119 wypada. Nie brakuje zar\u00f3wno tematu awarii elektrowni j\u0105drowej i obaw zwi\u0105zanych z ich eksploatacj\u0105, a wi\u0119c l\u0119k\u00f3w, kt\u00f3re w powszechnym odbiorze ju\u017c nieco przycich\u0142y, jak i katastrof ekologicznych o trudnych do przewidzenia skutkach, o kt\u00f3rych niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 ju\u017c teraz, a inni takim obawom nie daj\u0105 przyzwolenia. I to wliczaj\u0105c w to wszystkie mo\u017cliwe za i przeciw. Lem moralizuje, ale bierze pod uwag\u0119 wszystko. A ju\u017c na pewno jest dla s\u0142abo\u015bci istoty ludzkiej wyrozumia\u0142y, cho\u0107 g\u0142upot\u0119 pi\u0119tnuje naprawd\u0119 bezwzgl\u0119dnie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Obyczaje. Wizja Lokalna<\/i> (1982), Kongres Futurologiczny<\/i> (1971)<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Granica wstydu wci\u0105\u017c si\u0119 przesuwa. W ko\u0144cu trwa w\u0142a\u015bnie (co najmniej) druga rewolucja seksualna, albo, jak kto woli \u2013 ju\u017c post-seksualna.\u00a0Wizja Lokalna<\/i>\u00a0(1982) to uczta wielopoziomowych \u017cart\u00f3w i por\u00f3wna\u0144 kulturowych. Najbardziej szalona z nich to dyskusja o rytua\u0142ach godowych podczas wizyty na pewnym uniwersytecie. Wszystkie strony s\u0105 tym do\u015bwiadczeniem kompletnie zdumione: miejscowi zamkni\u0119t\u0105 i intymn\u0105 natur\u0105 rozmna\u017cania si\u0119 Ziemian, bo dla nich to najbardziej publiczna rzecz z mo\u017cliwych, a Ijon Tichy dziwacznymi teoriami, kt\u00f3re si\u0119 wymy\u015bla, by nada\u0107 temu zachowaniu logiczne wyja\u015bnienie. Co jeszcze stanie si\u0119 akceptowane publicznie \u2013 nie wiemy.\u00a0<\/p>

R\u00f3wnie ciekawe obserwacje znajdujemy w\u00a0Kongresie Futurologicznym.<\/i>\u00a0Ijon Tichy bierze udzia\u0142 w 8. \u015awiatowym Kongresie Futurologicznym, kt\u00f3ry obraduje nad przeludnieniem i zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 katastrof\u0105 demograficzn\u0105. R\u00f3wnolegle odbywa si\u0119 Kongres Literatury Wyzwolonej, a w\u0142a\u015bciwie pornograficznej. Wielu krytyk\u00f3w przewidywania z\u00a0Kongresu futurologicznego<\/i> bierze powa\u017cnie, tak jak rzekomo powa\u017cnie bra\u0142 je Lem. Szczyt i toczone podczas jego przebiegu dyskusje przypominaj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne do\u015bwiadczenia zagro\u017ce\u0144 terroryzmem, a tak\u017ce r\u00f3\u017cn\u0105 skal\u0119 zainteresowania tematami powa\u017cnymi i lu\u017anymi.<\/p><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

E-booki i audiobooki. Powr\u00f3t z gwiazd<\/i>, 1961\n<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Na 40 lat przed pr\u00f3bami wynalezienia e-book\u00f3w.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Powr\u00f3t z gwiazd<\/i> to historia astronauty, kt\u00f3ry na skutek paradoksu czasowego powr\u00f3ci\u0142 z wyprawy w kosmos po 150 latach. Osamotniony w diametralnie innym spo\u0142ecze\u0144stwie od tego, kt\u00f3re zna\u0142, pr\u00f3buje zrozumie\u0107 i zaakceptowa\u0107 ziemsk\u0105 cywilizacj\u0119.\u00a0<\/p>

Ziemia to tutaj nic innego, jak obca planeta. Ksi\u0105\u017cki s\u0105 kryszta\u0142ami zawieraj\u0105cymi tre\u015b\u0107. Mo\u017cna je czyta\u0107 za pomoc\u0105 optonu. To co\u015b podobnego do ksi\u0105\u017cki, ale tylko z jedn\u0105 stron\u0105 mi\u0119dzy ok\u0142adkami. Po dotkni\u0119ciu pojawia si\u0119 kolejna strona tekstu. Ale ludzie jako\u015b i tak wol\u0105 lektany \u2013 takie czytane g\u0142o\u015bno, co to mo\u017cna je ustawi\u0107 na dowolny rodzaj g\u0142osu, modulacj\u0119 i tempo.<\/p>

Ale chwila, co to za wynalazki? Bo je\u015bli si\u0119 nad tym zastanowi\u0107, to ksi\u0105\u017cka w formie ma\u0142ego kryszta\u0142u by\u0142aby w naszym rozumieniu kart\u0105 pami\u0119ci, a opton czytnikiem e-book\u00f3w albo nawet tabletem. Je\u015bli chodzi o lektan, to jest to audiobook z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 regulacji g\u0142osu. Istnia\u0142y ju\u017c p\u0142yty gramofonowe z wierszami (1952), ale to technologia nie do por\u00f3wnania.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Cho\u0107 wielu ceni sobie nadal kontakt ze s\u0142owem drukowanym. Wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci bez papieru (drukarskiego oczywi\u015bcie) przedstawia opowiadanie\u00a0Pami\u0119tnik znaleziony w wannie<\/i>. Uwi\u0119ziony w podziemnym kompleksie pod G\u00f3rami Skalistymi w USA agent odnajduje w 3149 roku ostatni papierowy no\u015bnik danych \u2013 dziennik, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 katastrof\u0119\u00a0papyrolizy<\/i>, a opowiada, jako \u015bwiadectwo czas\u00f3w i zaprzepaszczonej technologii druku, o wydarzeniach sprzed 1680 lat. My z ksi\u0105\u017cek jeszcze nie rezygnujemy, ale\u00a0alternatywy\u00a0<\/a><\/b>ju\u017c s\u0105.\u00a0\u00a0<\/p><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Smartfony. Ob\u0142ok Magellana<\/i>, 1955\n<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
W ho\u0142dzie podr\u00f3\u017cnikom.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Jest fragment powie\u015bci\u00a0Ob\u0142ok Magellana<\/i>, przy kt\u00f3rym brwi same si\u0119 unosz\u0105. Mowa tam o male\u0144kich urz\u0105dzeniach-nadajnikach, kt\u00f3re b\u0119dziemy trzyma\u0107 w kieszeni, a kt\u00f3re b\u0119d\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z \u201cwielk\u0105 Bibliotek\u0105 Trion\u00f3w\u201d. Nie smartfon? No smartfon. W tej samej powie\u015bci pojawia si\u0119 wizja wytwarzania towar\u00f3w, kt\u00f3ra przypomina wsp\u00f3\u0142czesne technologie\u00a0druku 3D<\/a><\/b>. Opr\u00f3cz tego postprawda, transhumanizm i inne okropnie z\u0142o\u017cone socjotwory. S\u0119k w tym, \u017ce socjotwory coraz nam bli\u017csze.<\/p>

Sam autor by\u0142 wobec siebie bardzo krytyczny i uzna\u0142 ten utw\u00f3r za wyj\u0105tkowo s\u0142aby. Jest te\u017c tam troch\u0119 obowi\u0105zkowego dydaktyzmu. Ciekawostka \u2013 cybernetyka by\u0142a \u017ale widziana w PRL jako nauka imperialistyczna, wi\u0119c Lem nazwa\u0142 j\u0105\u00a0mechaneurystyk\u0105. A je\u015bli chcecie poczyta\u0107 \u201ctak o\u201d \u2013 to \u015bwietny opis pierwszej wyprawy mi\u0119dzygwiezdnej cz\u0142owieka do uk\u0142adu Alfa Centauri, kt\u00f3ra dzieje si\u0119 oko\u0142o 1000 lat po \u201cnaszych czasach\u201d.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Nanity i nanoroboty. Niezwyci\u0119\u017cony<\/i>, 1964\n<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Piewzowz\u00f3r trylogii Matrix<\/i>?<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wiedzieli\u015bcie, \u017ce Lem uko\u0144czy\u0142 medycyn\u0119, ale nigdy nie pracowa\u0142 jako lekarz? Pierwsze wzmianki o nanitach do wykorzystania medycznego pojawi\u0142y si\u0119 w ameryka\u0144skich czasopismach medycznych w 1959 roku. By\u0107 mo\u017ce kt\u00f3ry\u015b z wywiad\u00f3w kryje odpowied\u017a, czym Lem inspirowa\u0142 si\u0119 tworz\u0105c\u00a0Niezwyci\u0119\u017conego<\/i>, ale opis zbudowanego przez mikromaszyny miasta na obcej planecie wr\u0119cz zachwyca zar\u00f3wno literacko\u015bci\u0105, jak i pomys\u0142owo\u015bci\u0105.\u00a0<\/p>

Niezwyci\u0119\u017cony <\/i>to wymarzony scenariusz wielkiego batalistycznego filmu. Uniwersalna historia o starciu ludzi z powsta\u0142\u0105 samorzutnie na odleg\u0142ej planecie populacj\u0105 automat\u00f3w niszcz\u0105cych wszelkie \u017cycie. Jest kosmiczny kr\u0105\u017cownik, s\u0105 odwa\u017cni badacze, dow\u00f3dca Horpach i nawigator Rohan. Postacie, z kt\u00f3rymi mo\u017cemy si\u0119 zidentyfikowa\u0107. Natomiast mordercze, mechaniczne urz\u0105dzenia to gatunek stworzony przez cz\u0142owieka i nastawione na odruchow\u0105 walk\u0119 a\u017c do samozatraty. Sk\u0105d si\u0119 tego nauczy\u0142y? To do istoty my\u015bl\u0105cej nale\u017cy zrozumie\u0107 obco\u015b\u0107 i wyzwoli\u0107 si\u0119 z fatalizmu zniszczenia.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Sk\u0105d w\u0142a\u015bciwie to wszystko?\n<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Dziadzia polskiej fantastyki naukowej.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Jasnowidz, podr\u00f3\u017cnik w czasie albo posiadacz ukrytej prawdy \u2013 mo\u017cemy nazywa\u0107 Lema jak chcemy. A\u017c takie magiczne okre\u015blenia nas nie przekonuj\u0105. Na pewno by\u0142 po prostu piekielnie dobrym pisarzem ws\u0142uchuj\u0105cym si\u0119 w potrzeby swoich odbiorc\u00f3w i z g\u0142ow\u0105 wype\u0142nion\u0105 wspania\u0142ymi, czasem szalonymi pomys\u0142ami.\u00a0<\/p>

Te z czasem jednak okaza\u0142y si\u0119 wcale nie tak szalone. Lem dobrze rozumia\u0142, w jakim kierunku zmierza szybko zmieniaj\u0105cy si\u0119 \u015bwiat. Nie zapominajmy, \u017ce prze\u017cy\u0142 dwudziestolecie mi\u0119dzywojenne i wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Widzia\u0142, jak w mgnieniu oka zmienia si\u0119 maszyneria dostosowana do jej okrutnych potrzeb. W tych okoliczno\u015bciach jego inteligencja i wyobra\u017ania nieustannie tworzy\u0142y now\u0105, alternatywn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, konstruuj\u0105c urz\u0105dzenia nieznane w tamtych czasach, ale coraz bardziej mo\u017cliwe “do pomy\u015blenia” w zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie. W naszym \u015bwiecie.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Wi\u0119cej przepowiedni i inspiracji<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
  • Wyszukiwarka i us\u0142ugi Google <\/b>(Ob\u0142ok Magellana<\/i>) \u2013 Biblioteka Trion\u00f3w zawiera\u0142a \u0142atwo dost\u0119pne zbiory obraz\u00f3w, ksi\u0105\u017cek, muzyki, map, wszelkich dzie\u0142 i dokument\u00f3w w postaci kryszta\u0142owych struktur.<\/li>
  • Gra\u00a0The Sims<\/i><\/b>\u00a0(Cyberiada<\/i>) \u2013 konstruktor Trurl znajduje wygnanego dyktatora na asteroidzie i wr\u0119cza mu co\u015b na kszta\u0142t szklanej kuli z miniaturowym wszech\u015bwiatem w \u015brodku. Na inspiracje Cyberiad\u0105 <\/i>wskaza\u0142 sam tw\u00f3rca serii\u00a0The Sims, <\/i>projektant\u00a0Will Wright.<\/li>
  • Serial\u00a0<\/b>Futurama<\/b>\u00a0<\/i>(Dzienniki Gwiazdowe<\/i>) \u2013 opowie\u015bci o pilocie Pirxie mo\u017ce nie do ko\u0144ca przewidzia\u0142y powstanie serialu Futurama<\/i>, ale \u015bladem Wrighta na inspiracje wskazal tutaj jeden z tw\u00f3rc\u00f3w serialu, David X. Cohen: (\u2026) My\u015bl\u0119, \u017ce Bender, kt\u00f3ry jest najbardziej ludzk\u0105 postaci\u0105 w >Futuramie<, zawdzi\u0119cza to troch\u0119 Stanis\u0142awowi Lemowi<\/i>.<\/li><\/ul><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    <\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t

    Fantastyka naukowa jako kostium<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    Kostium, czyli wym\u00f3wka do rozwa\u017ca\u0144 nad cz\u0142owiekiem i cz\u0119sto jego g\u0142upot\u0105, trzeba doda\u0107.\u00a0Wszystkie inspiracje Lemem trudno zliczy\u0107. Wspomniany ju\u017c dwukrotnie<\/span>\u00a0<\/span>Niezwyci\u0119\u017cony\u00a0<\/em>opisuje maszyny, kt\u00f3re z\u0142udnie przypominaj\u0105 te z m\u0142odszej od powie\u015bci o 35 lat trylogii film\u00f3w\u00a0Matrix<\/i>. Ewolucja maszyn w<\/span>\u00a0<\/span>Niezwyci\u0119\u017conym<\/em>\u00a0<\/span>naprawia \u201eb\u0142\u0119dy\u201d ewolucji automat\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 sterowali ludzie \u2013 zwracaj\u0105 si\u0119 one w stron\u0119 energii s\u0142onecznej i tworz\u0105 niezwyci\u0119\u017cony tw\u00f3r. To takie owady, kt\u00f3re w \u015brodowisku radz\u0105 sobie naprawd\u0119 \u015bwietnie. A my jako ludzie pr\u00f3bujemy je zrozumie\u0107 i ograniczy\u0107, a raczej kontrolowa\u0107, ich wp\u0142yw na szeroko rozumiane \u015brodowisko. Czy jeste\u015bmy niezwyci\u0119\u017ceni? Czy niezwyci\u0119\u017cony pozostaje Niezwyci\u0119\u017cony, czyli kosmiczny kr\u0105\u017cownik za\u0142ogi z Regis III? Z rojem owadomaszyn okazuje si\u0119 to nie\u0142atwe. Uczenie maszynowe jak si\u0119 patrzy!\u00a0<\/span><\/p>

    Podobie\u0144stw motyw\u00f3w i trop\u00f3w mo\u017cemy szuka\u0107 d\u0142ugo.\u00a0To w\u0142a\u015bnie tym zajmuj\u0105 si\u0119 badacze motyw\u00f3w.\u00a0<\/span>To \u015bwietna zabawa i nie ma tutaj pani od polskiego, kt\u00f3ra powie nam, \u017ce \u201cnadinterpretujemy\u201d. A je\u017celi tak robimy, to co z tego? Gdyby ka\u017cdy wiedzia\u0142 wszystko i wypowiada\u0107 mogliby si\u0119 tylko specjali\u015bci, to wyeliminowaliby\u015bmy dyskurs. Kto wie, czy w\u0142a\u015bnie maszynami Lema nie inspirowali si\u0119 tw\u00f3rcy serialu\u00a0<\/span>Black Mirror<\/em>\u00a0tworz\u0105c mordercze atrapy pszcz\u00f3\u0142-dron\u00f3w?<\/span><\/p><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    <\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    Dla wielu p\u00f3\u017aniejszych tw\u00f3rc\u00f3w literatury naukowej Lem jest takim samym protoplast\u0105 motyw\u00f3w, kt\u00f3re zapo\u017cyczaj\u0105 do swoich prac, jak Tolkien dla fan\u00f3w fantasy. To dzi\u0119ki niemu w naszych ulubionych dzie\u0142ach na dobre zago\u015bci\u0142y cho\u0107by elfy i krasnoludy znane ze \u015ar\u00f3dziemia.\u00a0<\/p>

    Nie przeoczyli\u015bmy obserwacji socjologicznych i psychologicznych w Lemowskich dzie\u0142ach. Rzeczy, kt\u00f3re opisa\u0142, s\u0105 tak uniwersalne, \u017ce b\u0119d\u0105 ekscytowa\u0107 czytelnik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie jeszcze przez d\u0142ugie lata. Mnogo\u015b\u0107 artyku\u0142\u00f3w o tym, jakie jasno- i czarnowidztwo skutecznie stosowa\u0142 Lem wr\u0119cz przygniata, ale inni autorzy sci-fi te\u017c byli ze swoimi pomys\u0142ami na scenie na d\u0142uuugo przed technologi\u0105.\u00a0<\/p>

    Przewidywanie u Lema dotyczy raczej problem\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych spo\u0142ecze\u0144stw w kontakcie z technologi\u0105, a nie samych rozwi\u0105za\u0144 technologicznych<\/b>, i to w\u0142a\u015bciwie najwa\u017cniejsze zdanie dzisiejszego artyku\u0142u.<\/p>

    My przypuszczamy, \u017ce fascynacja futuryzmem b\u0119dzie trwa\u0107 do czasu, dop\u00f3ki nie zaniknie sztuka czytania. Jej owoce b\u0119d\u0105 inspirowa\u0107 kolejne pokolenia pasjonat\u00f3w science-fiction, a mo\u017ce nawet in\u017cynier\u00f3w \u2013 co\u015b jak \u201cinspiracja w drug\u0105 stron\u0119\u201d.\u00a0U Lema natomiast to wszystko nie by\u0142oby mo\u017cliwe bez wnikliwej obserwacji i dobrego zrozumienia ludzkiej natury. Nie ma bowiem \u017cadnej dobrej fantastyki bez dobrych bohater\u00f3w. A bohaterami wszystkich historii jeste\u015bmy my \u2013 zwykli ludzie z Ziemi, kt\u00f3rzy niekoniecznie chc\u0105 pozna\u0107 nowe, a tylko stworzy\u0107 wsz\u0119dzie kopie tego, co ju\u017c znaj\u0105, aby wszystko mo\u017cna by\u0142o \u0142atwiej zrozumie\u0107, obj\u0105\u0107 w posiadanie i korzysta\u0107 sobie na wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107.\u00a0<\/p>

    Na koniec zostawiamy Was ze s\u0142owami Krisa Kelvina z\u00a0Solaris<\/i>. Stanowi\u0105 jasny dow\u00f3d, \u017ce Lema zajmowa\u0142y zar\u00f3wno nauka, filozofia, jak i bardziej przyziemne, ludzkie do\u015bwiadczenia. Na przyk\u0142ad takie jak\u2026 mi\u0142o\u015b\u0107. Je\u017celi pami\u0119tacie cytat z pierwszego nag\u0142\u00f3wka: Lem przewidzia\u0142 nasz nieograniczony, uporczywy Kontakt. Wszystkiego ze wszystkim, ka\u017cdego z ka\u017cdym.<\/p><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    “Odwieczna wiara zakochanych i poet\u00f3w w pot\u0119g\u0119 mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra jest trwalsza ni\u017c \u015bmier\u0107, owo \u015bcigaj\u0105ce nas przez wieki “koniec \u017cycia, ale nie mi\u0142o\u015bci” jest k\u0142amstwem. Ale to k\u0142amstwo jest tylko daremne, nie \u015bmieszne. (\u2026)\u00a0Nie wiedzia\u0142em nic, trwaj\u0105c w niewzruszonej wierze, \u017ce nie min\u0105\u0142 czas okrutnych cud\u00f3w.”\u00a0<\/i><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    Czym jest wed\u0142ug Lema ludzka natura?\u00a0Wszystkim, co potrafi wytworzy\u0107 i wrodzon\u0105 ciekawo\u015bci\u0105, cho\u0107 na jaki\u015b ludzki spos\u00f3b upo\u015bledzon\u0105. To ona pcha nas ku post\u0119powi. A nauka? Nauka nie odpowiada na \u017cadne pytania, tylko swoimi rozmaitymi konstrukcjami hipotetycznymi przybli\u017ca nas\u00a0do obrazu rzeczywisto\u015bci w takiej mierze, w jakiej do tego zdolne s\u0105 umys\u0142y uczonych. A gdzie \u0142\u0105czy si\u0119 z wiar\u0105? W przekonaniu, \u017ce cud techniki, jakim jest samoch\u00f3d… si\u0119 nie rozleci.<\/b><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    <\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Kochany dziadek polskiej fantastyki nadal aktualny. Ale to wi\u0119cej ni\u017c tylko science-fiction. Pytanie brzmi: czy to tylko “social fiction”, czy ju\u017c nasza codzienno\u015b\u0107? <\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":61946,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[136],"tags":[],"class_list":["post-23842","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"acf":[],"yoast_head":"\nCzego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku - Botland<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kochany dziadek polskiej fantastyki nadal aktualny. Ale to wi\u0119cej ni\u017c tylko science-fiction. Pytanie brzmi: czy to tylko "social fiction", czy ju\u017c nasza codzienno\u015b\u0107?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku - Botland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kochany dziadek polskiej fantastyki nadal aktualny. Ale to wi\u0119cej ni\u017c tylko science-fiction. Pytanie brzmi: czy to tylko "social fiction", czy ju\u017c nasza codzienno\u015b\u0107?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Botland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/Botland\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-06-09T06:30:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-22T09:27:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-image-40.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1510\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"755\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Oskar Pacelt\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Oskar Pacelt\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Oskar Pacelt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/54e9a88fc0d20263f2d6e9b2f4eace11\"},\"headline\":\"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku\",\"datePublished\":\"2021-06-09T06:30:20+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-22T09:27:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/\"},\"wordCount\":3179,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-image-40.jpg\",\"articleSection\":[\"Ciekawostki\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/\",\"name\":\"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku - Botland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-image-40.jpg\",\"datePublished\":\"2021-06-09T06:30:20+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-22T09:27:43+00:00\",\"description\":\"Kochany dziadek polskiej fantastyki nadal aktualny. Ale to wi\u0119cej ni\u017c tylko science-fiction. Pytanie brzmi: czy to tylko \\\"social fiction\\\", czy ju\u017c nasza codzienno\u015b\u0107?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-image-40.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-image-40.jpg\",\"width\":1510,\"height\":755},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Botland\",\"description\":\"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Botland\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"width\":250,\"height\":57,\"caption\":\"Botland\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/Botland\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/54e9a88fc0d20263f2d6e9b2f4eace11\",\"name\":\"Oskar Pacelt\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/09\\\/Oskar-Pacelt-150x150.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/09\\\/Oskar-Pacelt-150x150.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/09\\\/Oskar-Pacelt-150x150.png\",\"caption\":\"Oskar Pacelt\"},\"description\":\"Fan dobrej literatury i muzyki. Wierzy, \u017ce udany tekst jest jak list wys\u0142any w przysz\u0142o\u015b\u0107. W \u017cyciu najbardziej interesuje go prawda, pozosta\u0142ych zainteresowa\u0144 zliczy\u0107 nie spos\u00f3b. Kocha p\u0142ywa\u0107.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/author\\\/oskar\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku - Botland","description":"Kochany dziadek polskiej fantastyki nadal aktualny. Ale to wi\u0119cej ni\u017c tylko science-fiction. Pytanie brzmi: czy to tylko \"social fiction\", czy ju\u017c nasza codzienno\u015b\u0107?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku - Botland","og_description":"Kochany dziadek polskiej fantastyki nadal aktualny. Ale to wi\u0119cej ni\u017c tylko science-fiction. Pytanie brzmi: czy to tylko \"social fiction\", czy ju\u017c nasza codzienno\u015b\u0107?","og_url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/","og_site_name":"Botland","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/Botland\/","article_published_time":"2021-06-09T06:30:20+00:00","article_modified_time":"2025-07-22T09:27:43+00:00","og_image":[{"width":1510,"height":755,"url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-image-40.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Oskar Pacelt","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Oskar Pacelt","Szacowany czas czytania":"25 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/"},"author":{"name":"Oskar Pacelt","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/person\/54e9a88fc0d20263f2d6e9b2f4eace11"},"headline":"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku","datePublished":"2021-06-09T06:30:20+00:00","dateModified":"2025-07-22T09:27:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/"},"wordCount":3179,"publisher":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-image-40.jpg","articleSection":["Ciekawostki"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/","name":"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku - Botland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-image-40.jpg","datePublished":"2021-06-09T06:30:20+00:00","dateModified":"2025-07-22T09:27:43+00:00","description":"Kochany dziadek polskiej fantastyki nadal aktualny. Ale to wi\u0119cej ni\u017c tylko science-fiction. Pytanie brzmi: czy to tylko \"social fiction\", czy ju\u017c nasza codzienno\u015b\u0107?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/#primaryimage","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-image-40.jpg","contentUrl":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-image-40.jpg","width":1510,"height":755},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/czego-nauczyl-nas-stanislaw-lem-futurologia-i-prognozy-po-polsku-opracowanie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/homebook.click\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czego nauczy\u0142 nas Stanis\u0142aw Lem? Futurologia i prognozy po polsku"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#website","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/","name":"Botland","description":"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland","publisher":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/botland.store\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#organization","name":"Botland","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","contentUrl":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","width":250,"height":57,"caption":"Botland"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/facebook.com\/Botland\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/person\/54e9a88fc0d20263f2d6e9b2f4eace11","name":"Oskar Pacelt","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png","caption":"Oskar Pacelt"},"description":"Fan dobrej literatury i muzyki. Wierzy, \u017ce udany tekst jest jak list wys\u0142any w przysz\u0142o\u015b\u0107. W \u017cyciu najbardziej interesuje go prawda, pozosta\u0142ych zainteresowa\u0144 zliczy\u0107 nie spos\u00f3b. Kocha p\u0142ywa\u0107.","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/author\/oskar\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23842"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23842\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}