{"id":118292,"date":"2026-08-23T15:00:40","date_gmt":"2026-08-23T13:00:40","guid":{"rendered":"https:\/\/homebook.click\/blog\/?p=118292"},"modified":"2026-08-17T11:54:44","modified_gmt":"2026-08-17T09:54:44","slug":"dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/","title":{"rendered":"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy?"},"content":{"rendered":"Czas czytania:<\/span> 11<\/span> min.<\/span><\/span>\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Z do\u015b\u0107 du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce czytasz ten tekst na ekranie swojego komputera czy te\u017c telefonu, maszyn, kt\u00f3re ju\u017c od lat wspomagaj\u0105 ludzko\u015b\u0107 w rozwi\u0105zywaniu ich codziennych problem\u00f3w, ale b\u0119d\u0105ce te\u017c miejscem konsumpcji tre\u015bci nieco bardziej rozrywkowych. W powszechnej \u015bwiadomo\u015bci utar\u0142o si\u0119, \u017ce wszelkie urz\u0105dzenia licz\u0105ce, bo tak nazwa\u0107 mo\u017cemy z grubsza wszystko co wykonuje jakiekolwiek obliczenia to w\u0142a\u015bnie maszyny cyfrowe.<\/strong> Oznacza to, \u017ce ich dzia\u0142anie oparte jest na klasycznej, dwustanowej logice binarnej<\/strong>.<\/p>

System ten, w kt\u00f3rym ka\u017cda informacja zapisana jest w postaci naprzemiennych zer i jedynek, jest ca\u0142kiem wydajny, stosunkowo prosty w implementacji i co wa\u017cne znany ju\u017c od wielu lat. Popularno\u015b\u0107 nie oznacza jednak, \u017ce rozwi\u0105zanie to jest najlepsze w pe\u0142nym tego s\u0142owa znaczeniu, dlatego te\u017c w tym artykule opowiem wam nieco o koncepcji innego systemu, kt\u00f3ru przynajmniej pod wzgl\u0119dem teoretycznym jawi si\u0119 jako co\u015b znacznie ciekawszego ni\u017c logika binarna, a b\u0119dzie to system ternarny<\/strong>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Liczby s\u0105 dziwne <\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
System zapisu liczb w Babilonie. (https:\/\/study.com\/academy\/lesson\/basics-of-ancient-number-systems.html)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 do systemu dziesi\u0119tnego,<\/strong> w kt\u00f3rym to liczby zapisujemy w\u0142a\u015bnie za pomoc\u0105 dziesi\u0119ciu cyfr podstawowych. Wyb\u00f3r takiego w\u0142a\u015bnie rozwi\u0105zania nie jest do ko\u0144ca znany, ale najbardziej prawdopodobnym wydaje si\u0119 fakt, \u017ce swoje podstawy bierze on z dziesi\u0119ciu palc\u00f3w u d\u0142oni<\/strong>, kt\u00f3re posiada cz\u0142owiek. Nie oznacza to jednak, ze historia nie zna przyk\u0142ad\u00f3w innych rozwi\u0105za\u0144. Dla przyk\u0142adu Babilo\u0144czycy korzystali z systemu o podstawie 60, a wszystkie cyfry podstawowe tworzyli z kombinacji znak\u00f3w dziesi\u0105tek i jedno\u015bci, z kolei Majowie jako podstaw\u0119 swojego systemu wyznaczyli liczb\u0119 20, stosuj\u0105c do tego zapis zera i jednocze\u015bnie trzymanie si\u0119 odpowiednich pozycji, co charakterystycznej jest, dla dojrza\u0142ych ju\u017c system\u00f3w liczbowych. Co ciekawe w staro\u017cytnym Egipcie, podobnie jak dzi\u015b stosowano system dziesi\u0119tny, ale jego zapis by\u0142 niepozycyjny, oznacza to, \u017ce cyfry takie jak 1, 10, 100 i 1000 zapisywano jako osobne hieroglify, a przyk\u0142adowo 23 oznaczano jako dwa symbole dziesi\u0105tki oraz trzy jedno\u015bci.<\/p>

System dziesi\u0119tny nie jest najdoskonalszy, liczba ta nie ma zbyt wielu dzielnik\u00f3w, t\u0142umaczy to te\u017c popularno\u015b\u0107 tuzina, czyli liczby 12 w handlu, problemem s\u0105 te\u017c u\u0142amki, kt\u00f3re znacznie lepiej dzia\u0142aj\u0105 w rozwi\u0105zaniu o podstawie 60. Jednak mimo wad i braku matematycznych przewag liczba dziesi\u0119\u0107 jak podstaw zwyci\u0119\u017cy\u0142a. Mo\u017cna powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 tutaj na wspomniane dziesi\u0119\u0107 palc\u00f3w u d\u0142oni, przez co system ten wydaje si\u0119 najbardziej naturalny<\/strong>, ale istniej\u0105 te\u017c pewne zalety wynikaj\u0105ce z optymalno\u015bci tego systemu. Dziesi\u0119\u0107 podstawowych symboli wydaje si\u0119 rozs\u0105dne, pod wzgl\u0119dem ich zapami\u0119tania i d\u0142ugo\u015bci liczb jakie b\u0119d\u0105 z nich tworzone. Mno\u017cenie i dzielenie przez pot\u0119gi dziesi\u0105tki jest proste i co wi\u0119cej szacowanie wielko\u015bci na podstawie tego systemu nie wymaga zbyt wiele wysi\u0142ku. Wszystko to kryje si\u0119 za popularno\u015bci\u0105 i naturalno\u015bci\u0105 rozwi\u0105zania dziesi\u0119tnego, kt\u00f3ry mimo, \u017ce nie jest doskona\u0142y, to jest po prostu najoptymalniejszy<\/strong> z tego co znamy.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Podstawa liczbowa dla systemu cyfrowego<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Jedna z kobiet, kt\u00f3re zajmowa\u0142y si\u0119 przygotowywaniem program\u00f3w uruchamianych na komputerze ENIAC. (https:\/\/quantumzeitgeist.com\/the-forgotten-women-of-eniac-how-six-programmers-pioneered-software-development\/)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Rozwa\u017caj\u0105c wsp\u00f3\u0142czesne systemy cyfrowe mo\u017cna zada\u0107 sobie pytanie \u2013 dlaczego akurat system binarny<\/strong>? Odpowied\u017a tutaj b\u0119dzie podobna jak przy rozwi\u0105zaniu, gdzie podstaw\u0105 jest liczba dziesi\u0119\u0107. Prostota i intuicyjno\u015b\u0107<\/strong>, cho\u0107 dwa stany logiczne nie s\u0105 wcale najbardziej optymalnym rozwi\u0105zaniem.<\/p>

Pierwotna elektronika u\u017cytkowa bazowa\u0142a na rozwi\u0105zaniach analogowych<\/strong>. Oznacza to, \u017ce konkretne warto\u015bci fizyczne odpowiada\u0142y odpowiednim warto\u015bciom napi\u0119cia, pr\u0105du lub cz\u0119stotliwo\u015bci. Napi\u0119cie 5V mog\u0142o oznacza\u0107 przyk\u0142adowo 20\u00b0C, a 6V – 22\u00b0C, oczywi\u015bcie mo\u017cemy si\u0119 tutaj doszukiwa\u0107 pewnego schematu, gdzie jeden stopie\u0144 przypada na napi\u0119cie p\u00f3\u0142 wolta, ale nie jest to w \u017cadnym wypadku, system liczbowy w matematycznym tego s\u0142owa znaczeniu. Jest to jedynie interpretacja jednej wielko\u015bci na drug\u0105<\/strong>. Cho\u0107 systemy analogowe we wi\u0119kszo\u015bci dzia\u0142a\u0142y w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b, to ju\u017c w\u00f3wczas zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cemy pewne sygna\u0142y, sugeruj\u0105ce p\u00f3\u017aniejsze wykorzystanie systemu dw\u00f3jkowego. Mowa tutaj o stanach przeka\u017anik\u00f3w, kt\u00f3rych styki mog\u0142y by\u0107 zwarte lub rozwarte oraz stanach pracy lamp elektronowych, kt\u00f3re mog\u0142y pracowa\u0107 w dw\u00f3ch skrajnych trybach \u2013 przewodzenia lub odci\u0119cia, gdy wykorzystywano je jako elementy prze\u0142\u0105czaj\u0105ce.<\/p>

Praca, niejako w dw\u00f3ch stanach pozwoli\u0142a tworzy\u0107 pierwsze cyfrowe maszyny, kt\u00f3rych jednak nie mo\u017cemy nazwa\u0107 binarnymi. Jednym z bardziej rozpoznawalnych komputer\u00f3w w historii elektroniki jest ENIAC<\/strong>. Maszyna \u201ecyfrowa\u201d zbudowana jednak z ogromnej ilo\u015bci lamp pr\u00f3\u017cniowych i przeka\u017anik\u00f3w, kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142y w arytmetyce dziesi\u0119tnej. Nie oznacza to jednak, \u017ce komputer \u201erozpoznawa\u0142\u201d te cyfry, lub przypisywa\u0142 do nich konkretne warto\u015bci napi\u0119\u0107. W rzeczywisto\u015bci ka\u017cda pozycja dziesi\u0119tna realizowana by\u0142a za pomoc\u0105 dziesi\u0119ciostopniowego licznika pier\u015bcieniowego<\/strong>. Ka\u017cdy z jego stan\u00f3w wskazywa\u0142, czy przechowywana cyfra wynosi 0, 1, 2 i tak dalej. Gdy konkretne cyfry potrzebne by\u0142y do oblicze\u0144, komputer nie wiedzia\u0142 do ko\u0144ca czym one s\u0105, bazowa\u0142 bardziej na za\u0142o\u017ceniu: czy pozycja na liczniku zerowym jest aktywna? Tak lub nie. Czy pozycja na liczniku pierwszym jest aktywna? Tak lub nie, i tak dalej dla wszystkich dziesi\u0119ciu mo\u017cliwych cyfr. Mimo systemu dziesi\u0119tnego, w g\u0142\u0119bi system bazowa\u0142 na dw\u00f3ch<\/strong> stanach<\/strong> okre\u015blaj\u0105cych czy co\u015b jest dan\u0105 cyfr\u0105 czy te\u017c nie. Mo\u017ce si\u0119 to wydawa\u0107 nieco zagmatwane, ale w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b pracowa\u0142o wiele z pierwszych maszyn licz\u0105cych. Wykorzystywa\u0142y one dwustanowe elementy fizyczne do realizacji innego systemu liczbowego.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fotografia reklamowym AT&T z 1955 roku, od lewej fototranzystor, tranzystor z\u0142\u0105czowy oraz tranzystor punktowy. (https:\/\/spectrum.ieee.org\/transistor-history)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Prawdziwy prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w grudniu 1947 roku w ameryka\u0144skich laboratoriach Bella<\/strong>. W\u00f3wczas John Bardeen i Walter Brattain, pracuj\u0105cy w zespole kierowanym przez Williama Shockleya, zbudowali pierwszy dzia\u0142aj\u0105cy tranzystor punktowy<\/strong>. Urz\u0105dzenie nie przypomina\u0142o jednak wsp\u00f3\u0142czesnych p\u00f3\u0142przewodnikowych komponent\u00f3w i sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z niewielkiego germanowego rdzenia<\/strong>.<\/p>

W czasie test\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce za pomoc\u0105 niewielkiego sygna\u0142u doprowadzonego do jednego ze styk\u00f3w mo\u017cna sterowa\u0107 znacznie wi\u0119kszym pr\u0105dem p\u0142yn\u0105cym przez dwa pozosta\u0142e, innymi s\u0142owy p\u00f3\u0142przewodnik<\/strong> potrafi\u0142 wzmacnia\u0107 sygna\u0142y podobnie jak lampa elektronowa. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej Shockley opracowa\u0142 koncepcj\u0119 znacznie praktyczniejszego tranzystora z\u0142\u0105czowego<\/strong> i co wa\u017cne, kt\u00f3rego produkcja by\u0142a znacznie bardziej powtarzalna. Tranzystor nie by\u0142 oczywi\u015bcie punktem historii, w kt\u00f3rym odkryto system binarny, poniewa\u017c ten znano i wykorzystywano w matematyce ju\u017c wcze\u015bniej, ale by\u0142 to moment pojawienia si\u0119 niemal idealnego elementu wykonawczego.<\/p>

P\u00f3\u0142przewodnik by\u0142 mniejszy od lampy, nie wymaga\u0142 rozgrzewania \u017carnika, zu\u017cywa\u0142 mniej energii, a przede wszystkim m\u00f3g\u0142 pracowa\u0107 jako bardzo szybki prze\u0142\u0105cznik, przewodzi\u0107 lub nie przewodzi\u0107 pr\u0105du. Te dwa \u0142atwe do rozr\u00f3\u017cnienia stany mo\u017cna by\u0142o w naturalny spos\u00f3b uto\u017csami\u0107 z zerem i jedynk\u0105 i to w\u0142a\u015bnie praktyczna wygoda takiego rozwi\u0105zania, a nie matematyczna \u201ewyj\u0105tkowo\u015b\u0107\u201d, sprawi\u0142a, \u017ce logika binarna<\/strong> zacz\u0119\u0142a dominowa\u0107 w kolejnych, tworzonych ju\u017c w oparciu o tranzystory i elementy logiczne systemach.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Gdzie w tym wszystkim jest liczba Eulera?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Portret Leonarda Eulera. (https:\/\/www.historyhit.com\/leonhard-euler-one-of-the-greatest-mathematicians-in-history\/)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Dwa stany logiczne s\u0105 oczywi\u015bcie wygodne, ale w tym miejscu mo\u017cna zada\u0107 sobie te\u017c do\u015b\u0107 naturalne pytanie: co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby by\u0142o ich wi\u0119cej?<\/strong> Do\u015b\u0107 intuicyjne jest, \u017ce ka\u017cdy dodatkowy stan pozwala zapisa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 informacji<\/strong>, i dzi\u0119ki czemu tworzone liczby mog\u0105 by\u0107 kr\u00f3tsze. Osiem bit\u00f3w pozwala rozr\u00f3\u017cni\u0107 256 warto\u015bci, od 0 do 255, natomiast ju\u017c tylko pi\u0119\u0107 trit\u00f3w, czyli cyfr tr\u00f3jstanowych, zatrzymuje si\u0119 na 243 kombinacjach. Wystarczy wi\u0119c doda\u0107 jeszcze jeden trit i otrzymujemy 729 mo\u017cliwo\u015bci, przy warto\u015bci o dwie jednostki kr\u00f3tszej ni\u017c w systemie binarnym. Na pierwszy rzut oka wygl\u0105da to znakomicie, mniej pozycji, kr\u00f3tsze rejestry, mniej po\u0142\u0105cze\u0144. Problem polega jednak na tym, \u017ce ka\u017cdy stan trzeba zrealizowa\u0107 fizycznie<\/strong>, co wi\u0119cej rozpozna\u0107 go, jak i przechowa\u0107.<\/p>

Zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy ilo\u015bci\u0105 stan\u00f3w logicznych a ilo\u015bci\u0105 cyfr, do\u015b\u0107 dobrze opisuje ekonomiczne poj\u0119cie podstawy systemu liczbowego<\/strong>. W du\u017cym uproszczeniu mo\u017cemy wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce koszt zapisu liczby jest iloczynem dw\u00f3ch warto\u015bci: liczby dost\u0119pnych symboli oraz d\u0142ugo\u015bci tworzonego z nich s\u0142owa. Im wy\u017csza podstawa, tym mniej pozycji potrzeba do zapisania tej samej warto\u015bci, ale jednocze\u015bnie ka\u017cda pozycja staje si\u0119 bardziej skomplikowana. Je\u017celi maksymaln\u0105 warto\u015b\u0107 oznaczymy jako N, a podstaw\u0119 systemu jako r, potrzebna liczba cyfr jest proporcjonalna do logarytmu z N o podstawie r. Je\u015bli potraktujemy podstaw\u0119 jak warto\u015b\u0107 ci\u0105g\u0142\u0105 i poszukamy minimum tej funkcji, wynik b\u0119dzie do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105cy, bo najlepszym r okazuje si\u0119 liczba Eulera \u201ee\u201d<\/strong>, wynosz\u0105ca oko\u0142o 2,718.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Wykres opisuj\u0105cy efektywno\u015b\u0107 bazy systemu liczbowego. (https:\/\/www.researchgate.net\/figure\/Efficiency-of-number-bases-2-through-10_fig2_342450752)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Nie oznacza to oczywi\u015bcie, \u017ce powinni\u015bmy budowa\u0107 komputer maj\u0105cy dwa i nieco ponad siedem dziesi\u0105tych stanu logicznego, bo to by\u0142oby do\u015b\u0107 problematyczne. Zw\u0142aszcza, \u017ce liczba stan\u00f3w fizycznego elementu musi by\u0107 ca\u0142kowita. Je\u015bli spojrzymy na wykres opisuj\u0105cy efektywno\u015b\u0107 podstawy systemu liczbowego, do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105cy mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce najbli\u017cej matematycznego idea\u0142u znajduje si\u0119 cyfra trzy<\/strong>. W uproszczonym modelu koszt systemu binarnego wynosi oko\u0142o 2,885 jednostki, tr\u00f3jkowego 2,730, a teoretyczne minimum dla e to 2,718. Przewaga tr\u00f3jki nad dw\u00f3jk\u0105 istnieje, cho\u0107 nie jest ona olbrzymia i wynosi niewiele ponad pi\u0119\u0107 procent. Co ciekawe system czw\u00f3rkowy wypada w tym zestawieniu dok\u0142adnie tak samo jak binarny, a dalsze zwi\u0119kszanie liczby stan\u00f3w szybko przestaje si\u0119 op\u0142aca\u0107. Dziesi\u0119\u0107 cyfr jest wygodne dla cz\u0142owieka, lecz z perspektyw ekonomicznej nie ma wi\u0119kszego sensu.<\/p>

Zanim jednak og\u0142osimy cyfr\u0119 trzy jako idealn\u0105 liczb\u0119 stan\u00f3w logicznych musimy na moment si\u0119 zatrzyma\u0107. Obliczenie wskazuj\u0105ce liczb\u0119 e zak\u0142ada, \u017ce koszt obs\u0142ugi pojedynczej cyfry ro\u015bnie wprost proporcjonalnie do liczby jej stan\u00f3w. W rzeczywistym uk\u0142adzie scalonym nie musi by\u0107 to prawd\u0105. Tranzystor z natury bardzo dobrze rozr\u00f3\u017cnia dwa skrajne tryby pracy, natomiast dodanie poziomu po\u015bredniego wymaga kolejnych prog\u00f3w prze\u0142\u0105czania i mniejszej tolerancji na zak\u0142\u00f3cenia<\/strong>. Gdy do rachunku w\u0142\u0105czymy liczb\u0119 tranzystor\u00f3w potrzebnych do budowy bramek, pobieran\u0105 energi\u0119 czy czasy propagacji sygna\u0142u, niewielka przewaga tr\u00f3jki w zasadzie wyparowuje. Oczywi\u015bcie stwierdzenie, \u017ce podstawa trzy jest najbardziej optymalna (pomijaj\u0105c e), jest prawdziwe, ale tylko je\u015bli zignorujemy problemy fizycznej implementacji, o kt\u00f3rych wspomn\u0119 jeszcze w dalszej cz\u0119\u015bci materia\u0142u.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Jak mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 system tr\u00f3jstanowy?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Do\u015b\u0107 ciekawy przyk\u0142ad realnej implementacji systemu tranarnego. (https:\/\/medium.com\/@rxseger\/exploring-ternary-logic-ternary-logic-probe-b8c9876ae142)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zastan\u00f3wmy si\u0119 przez chwil\u0119 jak mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 system tr\u00f3jstanowy<\/strong>. W rozwi\u0105zaniu binarnym istniej\u0105 bit przyjmuj\u0105ce stan zera lub jedynki, natomiast tr\u00f3jstanowy odpowiednik tego konstruktu nazywany jest tritem<\/strong>. Najprostsza, niesymetryczna odmiana systemu wykorzystuje trity o warto\u015bci 0, 1 i 2, ale znacznie ciekawsze jest rozwi\u0105zanie z cyframi -1, 0 i +1. Warto\u015b\u0107 ujemn\u0105 zapisuje si\u0119 czasem za pomoc\u0105 litery T, co te\u017c spotykane jest w opisuj\u0105cych ten temat \u017ar\u00f3d\u0142ach, ja jednak stosowa\u0107 b\u0119d\u0119 -1. \u201eCiekawo\u015b\u0107\u201d rozwi\u0105zania z liczb\u0105 dodatni\u0105 i ujemn\u0105 polega na fakcie, \u017ce zmiana znaku ca\u0142ej liczby wymaga jedynie zamiany ka\u017cdego +1 na -1 i odwrotnie, bez osobnej cyfry znaku czy wykonywania tak zwanych uzupe\u0142nie\u0144, znanych z rozwi\u0105za\u0144 binarnych. Co wi\u0119cej trzeci stan nie musi przy tym oznacza\u0107 niepewnego \u201emo\u017ce\u201d, bo tak te\u017c cz\u0119sto opisywany jest ten system jako prawda, fa\u0142sz i mo\u017ce. W arytmetyce jest to po prostu kolejna warto\u015b\u0107 cyfry.<\/p>

Trit nadal musi mie\u0107 jednak jak\u0105\u015b fizyczn\u0105 reprezentacj\u0119<\/strong>. W uk\u0142adzie elektronicznym naj\u0142atwiej wyobrazi\u0107 sobie trzy poziomy napi\u0119cia, przyk\u0142adowo 0V, 2,5V i 5V, oznaczaj\u0105ce kolejne warto\u015bci logiczne. R\u00f3wnie dobrze mo\u017cna wykorzysta\u0107 pr\u0105d p\u0142yn\u0105cy w dw\u00f3ch kierunkach oraz jego brak, trzy poziomy rezystancji kom\u00f3rki pami\u0119ci albo trzy sposoby namagnesowania elementu. Wsp\u00f3\u0142czesne eksperymentalne obwody tr\u00f3jwarto\u015bciowe buduje si\u0119 mi\u0119dzy innymi z klasycznych tranzystor\u00f3w CMOS, tranzystor\u00f3w wykorzystuj\u0105cych nanorurki w\u0119glowe, memrystor\u00f3w i innych element\u00f3w potrafi\u0105cych stabilnie utrzyma\u0107 wi\u0119cej ni\u017c dwa stany<\/strong>, niezale\u017cnie w jaki spos\u00f3b b\u0119d\u0105 one reprezentowane.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Przyk\u0142adowe bramki tranarne. (https:\/\/www.researchgate.net\/figure\/Ternary-Logic-Gate-Representations_fig1_261211969)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Nieco bardziej zagmatwana staje si\u0119 sama logika<\/strong>. W \u015bwiecie binarnym inwerter zamienia zero w jedynk\u0119, a jedynk\u0119 w zero. Dla systemu tr\u00f3jstanowego intuicyjna wersja bramki NOT zamienia +1 w -1, -1 w +1, a zero pozostawia bez zmian. Odpowiedniki AND oraz OR mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako wyb\u00f3r mniejszej lub wi\u0119kszej z dw\u00f3ch warto\u015bci, je\u017celi przyjmiemy porz\u0105dek -1, 0, +1. Jest to rozwi\u0105zanie intuicyjne, ale nie jedyne. Trzeci stan mo\u017ce oznacza\u0107 warto\u015b\u0107 neutraln\u0105, brak wiedzy, b\u0142\u0105d, stan wysokiej impedancji albo zwyczajn\u0105 cyfr\u0119 arytmetyczn\u0105. Zale\u017cnie od tej interpretacji zmieniaj\u0105 si\u0119 tablice prawdy, dlatego nie istnieje jedna, powszechnie obowi\u0105zuj\u0105ca algebra tr\u00f3jwarto\u015bciowa b\u0119d\u0105ca prostym rozszerzeniem algebry Boole’a.<\/p>

Skala mo\u017cliwo\u015bci ro\u015bnie tutaj wyj\u0105tkowo szybko. Dla pojedynczego wej\u015bcia binarnego istniej\u0105 cztery mo\u017cliwe funkcje, poniewa\u017c ka\u017cdemu z dw\u00f3ch stan\u00f3w mo\u017cemy przypisa\u0107 jeden z dw\u00f3ch wynik\u00f3w. W logice tr\u00f3jwarto\u015bciowej takich funkcji jest ju\u017c 3 do pot\u0119gi 3, czyli 27<\/strong>. Bramka z dwoma wej\u015bciami binarnymi otrzymuje cztery mo\u017cliwe kombinacje i mo\u017ce realizowa\u0107 16 r\u00f3\u017cnych tablic prawdy. Dwa trity tworz\u0105 natomiast dziewi\u0119\u0107 kombinacji wej\u015bciowych, a ka\u017cdej z nich mo\u017cna przypisa\u0107 jeden z trzech wynik\u00f3w, co daje a\u017c 3 do pot\u0119gi 9, czyli 19 683 funkcje<\/strong>. Nie oznacza to jednak, \u017ce zdefiniowa\u0107 musimy ponad 19 tysi\u0119cy indywidualnych bramek logicznych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest sta\u0142a, redundantna, zbyt wyspecjalizowana albo daje si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107 z prostszych element\u00f3w.<\/p>

Ciekawie wygl\u0105da te\u017c arytmetyka. Mno\u017cenie dw\u00f3ch pojedynczych cyfr -1, 0 lub +1 nigdy nie wykracza poza ten sam zestaw, dlatego nie wytwarza przeniesienia do kolejnej pozycji. Przy dodawaniu przeniesienie pojawia si\u0119 tylko w cz\u0119\u015bci kombinacji, przyk\u0142adowo +1 dodane do +1 daje 2, kt\u00f3re zapisujemy jako +1 na kolejnej pozycji oraz -1 na obecnej. Symetria wok\u00f3\u0142 zera u\u0142atwia r\u00f3wnie\u017c por\u00f3wnywanie znak\u00f3w i zaokr\u0105glanie. Z punktu widzenia programowego s\u0105 to bardzo eleganckie cechy, ale uk\u0142ad elektroniczny musi jeszcze zrealizowa\u0107 odpowiedni\u0105 tablic\u0119 prawdy, a tych jak ju\u017c wspomina\u0142em jest bardzo wiele.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Radziecki komputer Setun<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Komputer Setun rok 1959. (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sietu\u0144_%28komputer%29)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W po\u0142owie lat 50. XX wieku komputery by\u0142y urz\u0105dzeniami du\u017cymi, kosztownymi i wymagaj\u0105cymi sta\u0142ej opieki technicznej<\/strong>, tak jak wspominany na pocz\u0105tku ENIAC. Siergiej Sobolew, matematyk zwi\u0105zany z Moskiewskim Uniwersytetem Pa\u0144stwowym, zaproponowa\u0142 wi\u0119c zbudowanie niewielkiej maszyny przeznaczonej dla uczelni, laboratori\u00f3w i biur konstrukcyjnych, kt\u00f3ra mia\u0142aby rozwi\u0105za\u0107 ten problem<\/strong>. Prace rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w 1956 roku, a kierownictwo nad ma\u0142ym zespo\u0142em obj\u0105\u0142 Niko\u0142aj Brusiencow.<\/p>

Zamiast kopiowa\u0107 jedn\u0105 z istniej\u0105cych konstrukcji zachodnich, in\u017cynierowie postanowili wykorzysta\u0107 symetryczny system tr\u00f3jkowy<\/strong>, co \u00f3wcze\u015bnie mo\u017cna by por\u00f3wna\u0107 do znanego z anegdot lotu na s\u0142o\u0144ce, ale jak te\u017c g\u0142osi jej dalsza cz\u0119\u015b\u0107 sowieci polec\u0105 w nocy. Swoj\u0105 nazw\u0119 komputer zawdzi\u0119cza\u0142 niewielkiej rzece Setu\u0144<\/strong> przep\u0142ywaj\u0105cej niedaleko uniwersytetu. Prototyp gotowy by\u0142 ju\u017c w grudniu 1958 roku i wed\u0142ug relacji tw\u00f3rc\u00f3w niemal od razu zacz\u0105\u0142 poprawnie wykonywa\u0107 przygotowane wcze\u015bniej programy<\/strong>. W kwietniu 1960 roku maszyna pomy\u015blnie przesz\u0142a oficjalne testy i zosta\u0142a skierowana do produkcji.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Element logiczny komputera Setun. (http:\/\/www.moscowuniversityclub.ru\/home.asp?artId=12639)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Setun nie by\u0142 komputerem tranzystorowym w dzisiejszym rozumieniu tego s\u0142owa. Jego logik\u0119 zbudowano z elektromagnetycznych element\u00f3w progowych, w kt\u00f3rych najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni\u0142y niewielkie rdzenie ferrytowe i towarzysz\u0105ce mi diody<\/strong>. Dzi\u0119ki dodatnim oraz ujemnym wagom sygna\u0142\u00f3w wej\u015bciowych uk\u0142ad m\u00f3g\u0142 w naturalny spos\u00f3b realizowa\u0107 warto\u015bci -1, 0 i +1. Podobne rdzenie wykorzystywano w tamtych czasach w pami\u0119ciach komputer\u00f3w binarnych, ale zesp\u00f3\u0142 Brusiencowa uczyni\u0142 z nich podstawowy element obliczeniowy. Maszyna pracowa\u0142a z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 200 kHz, a niewielka pami\u0119\u0107 operacyjna mie\u015bci\u0142a 162 s\u0142owa po 9 trit\u00f3w. Rol\u0119 pami\u0119ci masowej pe\u0142ni\u0142 b\u0119ben magnetyczny<\/strong> przechowuj\u0105cy, zale\u017cnie od wersji, 1944 lub 3888 takich s\u0142\u00f3w. Dziewi\u0119ciotritowe strony danych przenoszono mi\u0119dzy obiema pami\u0119ciami, tworz\u0105c rozwi\u0105zanie przypominaj\u0105ce niewielk\u0105 pami\u0119\u0107 podr\u0119czn\u0105.<\/p>

Architektura Setuna by\u0142a do\u015b\u0107 prosta. Komputer obs\u0142ugiwa\u0142 24 rozkazy i organizacj\u0119 jednoadresow\u0105<\/strong>, a dane przetwarzano w blokach z\u0142o\u017conych z 9 lub 18 trit\u00f3w<\/strong>. Symetryczny zapis usuwa\u0142 podzia\u0142 na liczby ze znakiem i bez znaku, poniewa\u017c znak wynika\u0142 z pierwszej niezerowej cyfry. Jeden z trit\u00f3w rozkazu okre\u015bla\u0142 r\u00f3wnie\u017c, czy zawarto\u015b\u0107 rejestru indeksowego nale\u017cy doda\u0107 do adresu, odj\u0105\u0107 od niego czy te\u017c pozostawi\u0107 adres bez zmian. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce dodawanie trwa\u0142o oko\u0142o 180 mikrosekund, a mno\u017cenie 320 mikrosekund.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Ferrytowy blok pami\u0119ci z Setuna. (http:\/\/www.moscowuniversityclub.ru\/home.asp?artId=12639)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Programi\u015bci pocz\u0105tkowo pracowali bez klasycznego asemblera, poniewa\u017c kod maszynowy by\u0142 niezwykle prosty<\/strong>, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 ze wspomnianych 24 rozkaz\u00f3w. Z czasem powsta\u0142y interpreter POLIZ wykorzystuj\u0105cy odwrotn\u0105 notacj\u0119 polsk\u0105, w kt\u00f3rej najpierw podaje si\u0119 argumenty, a dopiero p\u00f3\u017aniej wykonywan\u0105 operacj\u0119. Jak wspominaj\u0105 radzieckie \u017ar\u00f3d\u0142a na Setunie realizowano obliczenia z dziedziny fizyki, chemii i mechaniki, przetwarzano wyniki eksperyment\u00f3w, przygotowywano kr\u00f3tkoterminowe prognozy pogody, sterowano procesami w zak\u0142adach oraz tworzono systemy nauczania, cho\u0107 mo\u017ce by\u0107 to w pewnej cz\u0119\u015bci przekaz propagandowy. Jednak co zaskakuj\u0105ce konstrukcja by\u0142a niezwykle niezawodna<\/strong>. Testy wykaza\u0142y odporno\u015b\u0107 na zmiany napi\u0119cia zasilania i temperatury, co mia\u0142o by\u0107 atutem w zimniejszych cz\u0119\u015bciach ZSRR.<\/p>

Nie oznacza to jednak, \u017ce Setun by\u0142 pozbawiony wad. Pami\u0119\u0107 operacyjna by\u0142a niewielka, obliczenia wykonywano szeregowo, a korzystanie z b\u0119bna magnetycznego mocno ogranicza\u0142o szybko\u015b\u0107 wi\u0119kszych program\u00f3w. Nietypowa architektura oznacza\u0142a r\u00f3wnie\u017c niewielk\u0105 bibliotek\u0119 oprogramowania i konieczno\u015b\u0107 szkolenia u\u017cytkownik\u00f3w. Najwi\u0119kszy problem nie le\u017ca\u0142 jednak w samej arytmetyce, lecz w otoczeniu przemys\u0142owym<\/strong>. Ca\u0142a bran\u017ca rozwija\u0142a elementy, pami\u0119ci, urz\u0105dzenia peryferyjne i narz\u0119dzia dla maszyn binarnych, Setun wi\u0119c pozostawa\u0142 niejako samotn\u0105 wysp\u0105.<\/p>

Produkcj\u0119 uruchomiono w 1961 roku w Kaza\u0144skiej Fabryce Maszyn Matematycznych i kontynuowano do 1965 roku. \u0141\u0105cznie, wraz z prototypami i egzemplarzami wystawowymi, zbudowano oko\u0142o 50 komputer\u00f3w<\/strong>. Trzydzie\u015bci trafi\u0142o do uczelni, a pozosta\u0142e do laboratori\u00f3w i zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych. Zam\u00f3wie\u0144 mia\u0142o by\u0107 wi\u0119cej, pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c plany produkcji w Czechos\u0142owacji, ale skala wytwarzania nigdy nie przekroczy\u0142a kilkunastu lub nieco ponad dwudziestu sztuk rocznie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Zesp\u00f3\u0142 pracuj\u0105cy nad komputerem Setun, na \u015brodku fotografii Niko\u0142aj Brusiencow .(http:\/\/www.moscowuniversityclub.ru\/home.asp?artId=12639)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Mimo optymistycznych perspektyw relacje zespo\u0142u projektowego wskazuj\u0105, \u017ce partyjni urz\u0119dnicy niech\u0119tnie podchodzili do nie do ko\u0144ca planowanej i nietypowej konstrukcji. W 1965 roku projekt zako\u0144czono<\/strong>, mimo niezrealizowanych zam\u00f3wie\u0144, co wydaje si\u0119 decyzj\u0105 podyktowan\u0105 stricte meandrom gospodarki centralnie planowanej.<\/p>

Brusiencow nie porzuci\u0142 jednak swojego pomys\u0142u. W 1970 roku powsta\u0142 Setun-70<\/strong>, znacznie dojrzalsza maszyna o architekturze dw\u00f3ch stos\u00f3w. Wprowadzono w niej sze\u015bciotritowy \u201etryte\u201d (nie jestem pewien co do poprawno\u015bci tego t\u0142umaczenia), b\u0119d\u0105cy odpowiednikiem binarnego bajtu i mieszcz\u0105cy nieco ponad dziewi\u0119\u0107 bit\u00f3w informacji<\/strong>. Tak jak w poprzedniku program sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z ci\u0105gu operacji oraz adres\u00f3w zapisywanych w odwrotnej notacji. Jednak Setun-70 nigdy nie trafi\u0142 do produkcji seryjnej, ale udowodni\u0142, \u017ce co\u015b takiego jak komputer tr\u00f3jstanowy jest realne<\/strong> i nie jest to jedynie matematyczn\u0105 ciekawostk\u0105.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Czy przysz\u0142o\u015b\u0107 rysuje si\u0119 w trzech stanach?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wsp\u00f3\u0142czesne komputery potrzebuj\u0105 coraz wi\u0119kszej mocy obliczeniowej, a producenci prze\u015bcigaj\u0105 si\u0119 w coraz to nowszych pomys\u0142ach jak t\u0105 moc dostarczy\u0107. Klasyczne p\u0142askie struktury tranzystor\u00f3w zast\u0105piono najpierw FinFETami<\/strong>, a nast\u0119pnie konstrukcjami GAAFET<\/strong>, w kt\u00f3rych bramka otacza kana\u0142 ze wszystkich stron. Uk\u0142ady dzieli si\u0119 na mniejsze chiplety, \u0142\u0105czy warstwami w trzech wymiarach, dodaje wyspecjalizowane akceleratory i zwi\u0119ksza liczb\u0119 operacji wykonywanych r\u00f3wnolegle. Coraz wi\u0119ksze znaczenie ma te\u017c pami\u0119\u0107 umieszczana bli\u017cej jednostek obliczeniowych oraz algorytmy dopasowane do konkretnego typu sprz\u0119tu. Wszystkie te pomys\u0142y maj\u0105 jedn\u0105 wa\u017cn\u0105 zalet\u0119: zachowuj\u0105 zgodno\u015b\u0107 z rozwi\u0105zaniami binarnym<\/strong>, kt\u00f3re dominuj\u0105 od dziesi\u0119cioleci.<\/p>

Mimo to systemy tr\u00f3jwarto\u015bciowe mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 nie jako nast\u0119pca rozwi\u0105za\u0144 binarnych, lecz jako rozwi\u0105zania wyspecjalizowane<\/strong>. Pami\u0119ci flash ju\u017c dzi\u015b rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 wiele poziom\u00f3w \u0142adunku w pojedynczej kom\u00f3rce, chocia\u017c kontroler przedstawia je procesorowi jako zwyczajne bity. Memrystory i tranzystory z nanorurek w\u0119glowych pozwalaj\u0105 projektowa\u0107 elementy o kilku stabilnych progach. R\u00f3wnie\u017c sieci neuronowe coraz cz\u0119\u015bciej upraszcza si\u0119 do wag -1, 0 i +1, poniewa\u017c stan zerowy pozwala znacznie redukowa\u0107 ich rozmiary.<\/p>

Na drodze do uniwersalnego tr\u00f3jstanowego chipu nadal stoi jednak fizyka. W logice binarnej niemal ca\u0142y zakres napi\u0119cia zasilania mo\u017cna podzieli\u0107 na dwa szerokie obszary, pozostawiaj\u0105c pomi\u0119dzy nimi bezpieczny margines. Po dodaniu trzeciego poziomu ka\u017cdy przedzia\u0142 staje si\u0119 w\u0119\u017cszy<\/strong>, a obw\u00f3d bardziej podatny na szum, temperatur\u0119 i r\u00f3\u017cnice powstaj\u0105ce podczas produkcji. Trzeba te\u017c zbudowa\u0107 tr\u00f3jstanowe rejestry, pami\u0119ci, magistrale, przetworniki, narz\u0119dzia projektowe oraz j\u0119zyki potrafi\u0105ce wykorzysta\u0107 now\u0105 arytmetyk\u0119. Jeden trit przenosi 1,585 bita informacji, wi\u0119c je\u017celi jego bramka potrzebuje dwa lub trzy razy wi\u0119cej tranzystor\u00f3w ni\u017c odpowiednik binarny, ca\u0142y teoretyczny zysk znika. W\u0142a\u015bnie ten problem od lat sprawia, \u017ce dzia\u0142aj\u0105ce projekty pozostaj\u0105 przede wszystkim w laboratoriach<\/strong>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Przyk\u0142ad bramki tr\u00f3jstanowej, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zrealizowa\u0107 tylko na dw\u00f3ch tranzystorach oraz \u201eproblematycznych\u201d rezystorach. (https:\/\/medium.com\/@rxseger\/exploring-ternary-logic-building-a-simple-ternary-inverter-using-complementary-mosfets-c997f2f87c4d)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ciekawostk\u0105 tr\u00f3jstanowego \u015bwiata jest opublikowany w marcu 2025 roku mi\u0119dzynarodowy wniosek patentowy WO2025060996A1 nale\u017c\u0105cy do Huawei<\/strong>, o kt\u00f3rym m\u00f3wiono ju\u017c we wrze\u015bniu 2023 roku. Dokument opisuje fizyczn\u0105 realizacj\u0119 bramek logicznych, gdzie trzy warto\u015bci reprezentowane s\u0105 napi\u0119ciami 0V, 0,5V i 1V, a tranzystory podzielono na grupy o niskim, \u015brednim i wysokim napi\u0119ciu progowym. W jednej z rozwa\u017canych wersji zastosowano tranzystory z nanorurek w\u0119glowych<\/strong>, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cna zrezygnowa\u0107 z energoch\u0142onnych rezystor\u00f3w, b\u0119d\u0105cych szczeg\u00f3ln\u0105 przeszkod\u0105, je\u015bli chodzi o konstrukcje tranarne. Autorzy patentu twierdz\u0105, \u017ce takie podej\u015bcie zmniejsza liczb\u0119 element\u00f3w, op\u00f3\u017anienia i pob\u00f3r energii.<\/p>

Warto jednak podej\u015b\u0107 do tego dokumentu na zimno. Patent jest jedynie opisem pomys\u0142u<\/strong>, a nie prezentacj\u0105 dzia\u0142aj\u0105cego rozwi\u0105zania. W chwili przygotowywania tego tekstu zg\u0142oszenie nadal ma status oczekuj\u0105cego, a firma Huawei nie opublikowa\u0142a od tego czasu \u017cadnych nowych informacji. Problemy logiki tr\u00f3jwarto\u015bciowej nadal pozostaj\u0105 nierozwi\u0105zane.<\/p>

Czy przysz\u0142o\u015b\u0107 rzeczywi\u015bcie rysuje si\u0119 w trzech stanach? W najbli\u017cszych latach system binarny niemal na pewno pozostanie podstaw\u0105 komputer\u00f3w og\u00f3lnego przeznaczenia<\/strong>. Jest prosty, odporny na zak\u0142\u00f3cenia i wspierany przez olbrzymi ekosystem. Nie oznacza to jednak, \u017ce b\u0119dzie jedynym rozwi\u0105zaniem. Co\u015b w rodzaju ternarnych akcelerator\u00f3w, pami\u0119ci wielostanowe lub uk\u0142ady wykonuj\u0105ce konkretne rodzaje oblicze\u0144 mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 tu\u017c obok klasycznych rozwi\u0105za\u0144, podobnie jak dzi\u015b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 jednostki CPU i GPU. Setun pokaza\u0142, \u017ce trzy stany potrafi\u0105 rzeczywi\u015bcie dzia\u0142a\u0107<\/strong>, a wsp\u00f3\u0142czesne badania wskazuj\u0105, \u017ce pomys\u0142 nadal nie zosta\u0142 zapomniany. Je\u017celi powstanie element, dla kt\u00f3rego trzy stany logiczne b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie naturalne, i stabilne jak obecne zero i jedynka, matematyczna przewaga tego rozwi\u0105zania mo\u017ce dosta\u0107 swoje pi\u0119\u0107 minut.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>

  • https:\/\/mathshistory.st-andrews.ac.uk\/HistTopics\/<\/li>
  • https:\/\/spectrum.ieee.org\/transistor-history<\/li>
  • https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Setun<\/li>
  • https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=R4achTEgXEw<\/li>
  • https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Three-valued_logic<\/li>
  • https:\/\/medium.com\/@rxseger\/exploring-ternary-logic-tnand-and-tand-gates-a1ed9f7e6dab<\/li>
  • https:\/\/habr.com\/ru\/articles\/431726\/<\/li>
  • https:\/\/soylentnews.org\/article.pl?sid=25\/09\/30\/1323239<\/li>
  • https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC8061388\/<\/li>
  • https:\/\/www.computer-museum.ru\/english\/setun.htm<\/li>
  • https:\/\/patents.google.com\/patent\/WO2025060996A1\/en<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Powszechnie urz\u0105dzenia licz\u0105ce oparte s\u0105 na klasycznej, dwustanowej logice binarnej. Nie znaczy to jednak, \u017ce jest ona najlepsza. W tym artykule dowiemy si\u0119 wi\u0119cej o koncepcji innego systemu, a b\u0119dzie to system ternarny. <\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":118368,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[136,7],"tags":[],"class_list":["post-118292","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki","category-elektronika"],"acf":[],"yoast_head":"\nDlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy? - Botland<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"W tym artykule poznamy system ternarny, alternatywny wobec powszechnej logiki binarnej. Zapraszamy do lektury!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy? - Botland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W tym artykule poznamy system ternarny, alternatywny wobec powszechnej logiki binarnej. Zapraszamy do lektury!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Botland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/Botland\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-23T13:00:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/system_binarny.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1510\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"755\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Rafa\u0142 Bartoszak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Rafa\u0142 Bartoszak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"23 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Rafa\u0142 Bartoszak\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215\"},\"headline\":\"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy?\",\"datePublished\":\"2026-08-23T13:00:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/\"},\"wordCount\":4098,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/system_binarny.png\",\"articleSection\":[\"Ciekawostki\",\"Elektronika\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/\",\"name\":\"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy? - Botland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/system_binarny.png\",\"datePublished\":\"2026-08-23T13:00:40+00:00\",\"description\":\"W tym artykule poznamy system ternarny, alternatywny wobec powszechnej logiki binarnej. Zapraszamy do lektury!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/system_binarny.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/system_binarny.png\",\"width\":1510,\"height\":755},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Botland\",\"description\":\"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Botland\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"width\":250,\"height\":57,\"caption\":\"Botland\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/Botland\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215\",\"name\":\"Rafa\u0142 Bartoszak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/IMG_21531-300x300.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/IMG_21531-300x300.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/IMG_21531-300x300.jpg\",\"caption\":\"Rafa\u0142 Bartoszak\"},\"description\":\"Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Botlandem elektronik, kt\u00f3ry dzieli si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 w internecie. Entuzjasta system\u00f3w cyfrowych, uk\u0142ad\u00f3w programowalnych i mikroelektroniki. Pasjonat historii, ze szczeg\u00f3lnym naciskiem na wiek XX.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/homebook.click\\\/blog\\\/author\\\/rafal-bartoszak\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy? - Botland","description":"W tym artykule poznamy system ternarny, alternatywny wobec powszechnej logiki binarnej. Zapraszamy do lektury!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy? - Botland","og_description":"W tym artykule poznamy system ternarny, alternatywny wobec powszechnej logiki binarnej. Zapraszamy do lektury!","og_url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/","og_site_name":"Botland","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/Botland\/","article_published_time":"2026-08-23T13:00:40+00:00","og_image":[{"width":1510,"height":755,"url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/system_binarny.png","type":"image\/png"}],"author":"Rafa\u0142 Bartoszak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Rafa\u0142 Bartoszak","Szacowany czas czytania":"23 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/"},"author":{"name":"Rafa\u0142 Bartoszak","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/#\/schema\/person\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215"},"headline":"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy?","datePublished":"2026-08-23T13:00:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/"},"wordCount":4098,"publisher":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/system_binarny.png","articleSection":["Ciekawostki","Elektronika"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/","name":"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy? - Botland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/system_binarny.png","datePublished":"2026-08-23T13:00:40+00:00","description":"W tym artykule poznamy system ternarny, alternatywny wobec powszechnej logiki binarnej. Zapraszamy do lektury!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/#primaryimage","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/system_binarny.png","contentUrl":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/system_binarny.png","width":1510,"height":755},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/dlaczego-system-binarny-jest-wygodny-ale-nie-najlepszy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/homebook.click\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dlaczego system binarny jest wygodny, ale nie najlepszy?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/#website","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/","name":"Botland","description":"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland","publisher":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/homebook.click\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/#organization","name":"Botland","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","contentUrl":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","width":250,"height":57,"caption":"Botland"},"image":{"@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/facebook.com\/Botland\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/#\/schema\/person\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215","name":"Rafa\u0142 Bartoszak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_21531-300x300.jpg","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_21531-300x300.jpg","contentUrl":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_21531-300x300.jpg","caption":"Rafa\u0142 Bartoszak"},"description":"Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Botlandem elektronik, kt\u00f3ry dzieli si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 w internecie. Entuzjasta system\u00f3w cyfrowych, uk\u0142ad\u00f3w programowalnych i mikroelektroniki. Pasjonat historii, ze szczeg\u00f3lnym naciskiem na wiek XX.","url":"https:\/\/homebook.click\/blog\/author\/rafal-bartoszak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118292","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118292"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118292\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/118368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/homebook.click\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}