Czas czytania: 3 min.
Większość filamentów technicznych, a szczególnie nylon, PETG, PC czy filamenty z włóknem węglowym jest higroskopijna, czyli chłonie wilgoć z powietrza. Nawet niewielka ilość wody może pogorszyć jakość druku. Nikt nie lubi, gdy pojawiają się pęcherzyki, wycieki, osłabienie warstw i nierówne powierzchnie. Dlaczego warto suszyć filament, jak to robić i jak rozpoznać, że jest wilgotny?
Artykuł powstał we współpracy z autorem zewnętrznym i jest publikowany gościnnie poza naszym standardowym procesem redakcyjnym. Traktuj go jako materiał uzupełniający.
Po co suszyć filamenty do druku 3D?
Nawet niewielka ilość wilgoci wpływa negatywnie na druk. Gdy pozwolimy jej psuć naszą pracę, to pojawiają się pęcherzyki pary i charakterystyczne strzelanie podczas ekstruzji, pogarsza się adhezja warstw i wytrzymałość wydruku, powierzchnia staje się szorstka, porowata lub matowa, zwiększa się ryzyko zapchania dyszy oraz problemów z retrakcją. Objawy, które pozwalają to przewidzieć zależą od materiału, ale do typowych sygnałów należą dźwięki „strzelania” lub syczenia z dyszy, mikropęcherzyki na powierzchni wydruku, nadmierne nitkowanie (stringing), słaba adhezja warstw lub kruchość wydruku i niejednolity kolor powierzchni w postaci szarawego nalotu i zmatowień. Załóżmy, że drukujemy wazonik. Na gotowym dzbanku pojawią się małe dziurki i pory, jakby materiał był przebity od środka. Powierzchnia może być szorstka lub dziurkowana, albo zupełnie niegładka. Filament nasiąknięty wilgocią straci połysk i będzie mniej jednolity kolorystycznie. Nasz model może mieć miejscami mleczne lub matowe plamy. I chociaż wazonik to raczej obiekt dekoracyjny, to może mieć pęknięcia raczej niezamierzone, a ścianki będą mniej wytrzymałe, bo warstwy nie zespalają się idealnie.
Metody suszenia filamentu i specjalny sprzęt
Suchość filamentu to klucz do wysokiej jakości wydruków. Botland oferuje kilka modeli takich urządzeń takich jak Creality Filament Dry Box. Ten prosty i skuteczny system suszenia wymaga ustawienia stałej temperatury ok. 50 °C (±10 °C). Działa 2–8 h i pozwala na suszenie filamentu z drukowanie na bieżąco. Równie ciekawe propozycje to suszarki Sunlu FilaDryer S1 i Sunlu FilaDryer S1 Plus. FilaDryer S1 jest skonstruowany tak, aby oprócz suszenia materiału pełnił funkcję wygodnego uchwytu. Możemy drukować bezpośrednio z materiału włożonego do urządzenia. Zamocowane rolki oznaczają bezproblemowy obrót szpuli, nie ma więc problemów z ustawianiem i przesunięciami materiału. System pozwala na suszenie dwóch szpul jednocześnie, a dzięki dwóm wyjściom możemy używać materiałów o masie 500 g w pracy z różnymi drukarkami naraz. To kompaktowe, lekkie urządzenia z wyświetlaczem, regulacją czasu i temperatury. Czas suszenia to standardowo 6 godzin. Inne dostępne modele w ofercie Botland to systemy Sunlu S2, S4, Creality Space Pi czy Polymaker PolyDryer, które różnią się zakresem temperatur, cyrkulacją powietrza i sposobami kontroli wilgotności. Przy wyborze warto wziąć pod uwagę typ materiału i stopień higroskopijności, przykładowo nylon i TPU chłoną wilgoć najszybciej, a PLA najwolniej. Dla PLA wystarcza 40–55 °C, dla nylonu czy PC potrzebne są wyższe temperatury do 70 °C. Dodatkowe funkcje to dry-box, czyli drukowanie bez otwierania czy możliwość pracy z większą ilością szpul. Oprócz specjalistycznych suszarek do filamentów do suszenia można wykorzystać również kilka domowych lub półprofesjonalnych metod jak piekarniki i grzejniki. Niektóre są całkiem skuteczne, choć trzeba przy nich zachować ostrożność, by nie przegrzać filamentu lub nie doprowadzić do jego deformacji i raczej ograniczyć oczekiwania – domowe urządzenia miewają bardzo niedokładne termostaty.
Botland - największy sklep dla fanów druku 3D w Polsce
Drukarki 3D, filamenty, części i akcesoria, a także Arduino, Raspberry Pi, elektronika, robotyka i rozwiązania do nauki programowania. Sprawdź pełną ofertę Botland.
Ile suszyć filament? Zalecany czas suszenia
Skupmy się na najpopularniejszych filamentach. PLA powinno się suszyć w temperaturze 40–45 °C przez około 4 do 6 godzin. To materiał wrażliwy na przegrzanie i już przy niewielkim przekroczeniu temperatury może się zniekształcić lub zacząć mięknąć na szpuli, dlatego warto używać termometru do weryfikacji temperatury urządzenia. PLA najczęściej wystarczy wysuszyć raz, jeśli przechowywane jest później w suchym miejscu. PETG wymaga nieco wyższej temperatury suszenia, bo zazwyczaj 60–65 °C przez 4 do 6 godzin. Materiał ten chłonie wilgoć wolniej niż nylon czy TPU, ale i tak warto go dosuszać, jeśli był długo przechowywany poza opakowaniem lub w wilgotnym środowisku. Zbyt mokry PETG daje wydruki z bąbelkami i matową powierzchnią. TPU, czyli filament elastyczny, najlepiej suszyć w temperaturze 45–55 °C przez 6 do 8 godzin. TPU bardzo łatwo chłonie wodę, a mokry podczas druku może skutkować niestabilnym ekstruzją, nitkowaniem i spadkiem elastyczności wydruku. Ważne, by nie suszyć go zbyt długo lub w zbyt wysokiej temperaturze, bo będzie się rozciągać i deformować na szpuli. ABS powinien być suszony w temperaturze 70–80 °C przez około 4 do 6 godzin. Chociaż ABS jest mniej higroskopijny niż niektóre inne tworzywa, jego struktura może pogorszyć się po dłuższym przechowywaniu w wilgoci. Odpowiednie suszenie poprawia jakość warstw, przyczepność między nimi i ogranicza pękanie. Należy pamiętać, że podczas suszenia ABS może wydzielać specyficzny zapach, warto więc zapewnić dobrą wentylację. Nylon (PA) to jeden z najbardziej higroskopijnych filamentów, który chłonie wilgoć bardzo szybko, a mokry potrafi wyglądać tak, jakby się gotował. Suszenie powinno odbywać się w temperaturze 70–80 °C przez co najmniej 8 do 12 godzin w zależności od stanu materiału. Wydruki z dobrze wysuszonego nylonu są mocniejsze, bardziej gładkie i pozbawione mikroskopijnych pęcherzyków. Wreszcie poliwęglan (PC) suszy się zazwyczaj w temperaturze 80–90 °C przez około 6 do 8 godzin. Jest to materiał techniczny, odporny na wysokie temperatury, ale wymaga dokładnej kontroli podczas suszenia. Wilgotny poliwęglan daje matowe, kruche wydruki z mikropęcherzykami, więc suszenie przed drukiem jest praktycznie obowiązkowe.
